ପାଠ -ଏବେ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିଛି

 ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ପାଠ "ଏବେ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିଛି" (ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର) ଆଧାରରେ ଛାତ୍ରସୁଲଭ, ସରଳ ଓ ଶୁଧ୍ଧ ଓଡ଼ିଆରେ ଉତ୍ତର ଦିଆଯାଇଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନ ପରେ “ଉତ୍ତର:” ଲେଖାଯାଇଛି। MCQରେ ଠିକ୍ ବିକଳ୍ପର ପାଖରେ *ଚିହ୍ନ ଦିଆଯାଇଛି ଏବଂ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ କାରଣ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି। ଯେଉଁଠାରେ ନମୁନା ଚାହିଦା ଥିଲା (ଭାବିଚିନ୍ତି, ଅନୁମାନ, ପରିବର୍ତ୍ତିତ କାହାଣୀ, ଦୂରାଭାଷ) ସେଗୁଡ଼ିକ ଛାତ୍ରସୁଲଭ ଉଦାହରଣ ଭାବେ ଦିଆଯାଇଛି।

ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଉତ୍ତର:  

(୧) ‘ଏବେ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିଛି’ ଗଳ୍ପର ଲେଖକ କିଏ ?
ଉତ୍ତର: *ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର
କାରଣ: ପାଠର ଶେଷରେ ଲେଖକର ପରିଚୟ ଦିଆଯାଇଛି ଯାହାର ନାମ ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର।

 

(୨) ଯେତେବେଳେ ଗାଁ ଯାକ ଲୋକ ସାହାଯ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ବାହାରିଥିବାବେଳେ ବେଣୁଧର କ’ଣ କରିଥାଏ ?
ଉତ୍ତର: *ପିଣ୍ଡାରେ ତୁନିହୋଇ ଠିଆ ହୋଇଥାଏ।
କାରଣ: ଭିକ୍ଷା ମାଗିବାର ଲଜ୍ଜା ଓ ସ୍ୱାଭିମାନର କାରଣରୁ ବେଣୁଧର ପିଣ୍ଡାରେ ନୀରବ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇ ରହୁଥିଲା।

 

(୩) ‘ଯେଉଁ ଦେଶର ମଣିଷର ସାକ୍ଷୀ ରୂପେ ସ୍ଵୟଂ ଦେବତା ବାଟ ଚାଲି ଆସିଥିଲେ ବୋଲି କଥା ଅଛି...’ ଏହି ବାକ୍ୟାଂଶରେ କେଉଁ ଦେବତାଙ୍କ କଥା କୁହାଯାଇଛି ?
ଉତ୍ତର: *ଗୋପୀନାଥ।
କାରଣ: ଏଠାରେ ଉତ୍କଳର ଆରାଧ୍ୟ ଦେବତା ଗୋପୀନାଥଙ୍କ ସୂଚନା ରହିଛି।

 

(୪) ସିରେଇ ସାହାଯ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ଚାଉଳ ନ ନେଇ ବେଣୁଧର କ’ଣ କରୁଥିଲା ?
ଉତ୍ତର: *ନିଜକୁ ଦୂରେଇ ଗଛମୂଳେ ବସିଥିଲା ।
କାରଣ: ଗଳ୍ପରେେ ବେଣୁଧର ଟିକେ ଦୂରେ ଗଛମୂଳରେ ବସି ବିଚାର କରିଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦିଆଗଲା।

 

(୫) ବେଣୁଧର ଗଛମୂଳେ କେଉଁ ସମୟରୁ ବସିଥିଲା ?
ଉତ୍ତର: *ସକାଳ ପହରୁ
କାରଣ: ପାଠରେ ଲେଖା ଅନୁଯାୟୀ ସେ ସକାଳରୁ ଗଛମୂଳେ ଠିଆ ଥିଲେ ଏବଂ ଦିନକୁ ଦିନ ରହିଥିଲେ।

 

(ଖ) — “ତୁମର ସାଥୀମାନେ ଭିନ୍ନ ଉତ୍ତର ବାଛିଥାଇ ପାରନ୍ତି । ତୁମେ ବାଛିଥିବା ଉତ୍ତରଗୁଡ଼ିକ କାହିଁକି ବାଛିଛ ତାହା ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କର ।”
ଉତ୍ତର (ନମୁନା ବାର୍ତ୍ତା ଆଲୋଚନା):

•        ମୋ ବନ୍ଧୁ ରଞ୍ଜନ କହିଲେ: “ମୁଁ ଭାବେ ଯେ ସେ ପିଣ୍ଡାରେ ଠିଆ ହେଇ ରହିଥିଲେ, ଏହା ନିଜର ଲଜ୍ଜା ଦର୍ଶାଏ।” 

•        ମୁଁ କହିଲି: “ହଁ, ମୁଁ ସମ୍ମତ; ତେବେ ସକାଳ ପହରୁ ବସିଥିବା ଭଳି ଲେଖିଲି କାରଣ ଗଳ୍ପର ଆରମ୍ଭର ଭାବ ତାହାକୁ ସୂଚାଏ।”
(ତୁମେ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହ ଏଭଳି ଛୋଟ-ଛୋଟ ଆଲୋଚନା କରି ତୁମର ବିଚାର ସଫା କରିପାରିବା।)

 

 

ମିଳିମିଶି ଯୋଡ଼ିବା (Matching)

(ତଳେ 'କ' ସ୍ତମ୍ଭର ୧–୫ ସହି ଭାବରେ 'ଖ' ସ୍ତମ୍ଭର ଉତ୍ତର ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି)

 

(କ) 1. ଶ୍ୟାମଳ ପତ୍ର ଗହଳ ତଳେ ଶୀତଳ ପବନ ଟିକିଏ ପାଇ ସେ ଆଖି ବୁଜି ଅନେକ ଭାବେ ।
ଉତ୍ତର: — ଚିନ୍ତା କରିବା ପରେ ଶାନ୍ତି ଅବସ୍ଥା ଆସିଥାଏ ।
କାରଣ: ବେଣୁଧର ବିଭିନ୍ନ ଚିନ୍ତା ମଧ୍ୟରୁ ଶାନ୍ତ ହୁଏ — ଏହି ମେଳ ଯୁକ୍ତିସଂପନ୍ନ।

 

(କ) 2. କାହା ପେଟରେ ଅନ୍ନ ନାହିଁ କି କାହା ମୁହଁରେ ହସ ନାହିଁ ।
ଉତ୍ତର: — ଅନ୍ନ ନ ଥିବାରୁ ମୁହଁରେ ହସ ନଥିଲା ।
କାରଣ: ସରଳ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଲିଙ୍କ — ଭୋକ ହେବାର ଫଳରେ ହସ ନଥାଏ।

 

(କ) 3. ଯାହା ପାଉଛନ୍ତି ମୁଠାଏ ତାହା ଶିଝେଇ ଖାଇବାକୁ ବେଳ ନାହିଁ ।
ଉତ୍ତର: — ଲୋକଙ୍କ କ୍ଷୁଧା ଅସହ୍ୟ ହେବାରୁ ।
କାରଣ: ଯେତେବେଳେ ଖାଦ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ କମିଥାଏ, ଲୋକ ଯେଉଁ ମିଳିଥାଏ ସେହି କଥା ସମ୍ବନ୍ଧିତ।

 

(କ) 4. ବେଣୁଧରର କଥା ସୀମା ପାର ହୋଇଗଲା ।
ଉତ୍ତର: — ନିଜ ପରିବାରର ଦାରିଦ୍ର୍ୟତା ହିଁ ଦୁଃଖର କାରଣ ।
କାରଣ: ବେଣୁଧରଙ୍କ ଦୁଃଖର ମୂଳ କାରଣ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଯାହା ସୀମା ପାର କରାଇଦେଇଛି।

 

(କ) 5. ବେଣୁଧର ଦେହ ଶୀତେଇ ଉଠିଲା ।
ଉତ୍ତର: — ଉଦାର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର କୋମଳ ହାତର ସ୍ପର୍ଶ ତା'ର ଅନ୍ତରାତ୍ମାକୁ ଛୁଇଁବାରୁ ।
କାରଣ: ପାଠରେ ଲେଖା ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ଛୁଆର ପ୍ରଭାବ ବେଣୁଧରଙ୍କୁ ଭିତରୁ ଛୁଇଁଛି।

 

(ଖ) — ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହ ତୁମ ଚୟନ କାହିଁକି ? (ନମୁନା): 

•        ମୋ ବନ୍ଧୁ କହିଲେ ମୁଁ 1କୁ 1ର ସହିତ ଯୋଡିଲି କାରଣ ସେଠାରେ ଶାନ୍ତି ପାଇବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ବେଣୁଧରଙ୍କର ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଦଶା କୁ ବ୍ୟକ୍ତ କରେ।
(ତୁମେ ତୁମ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହ ଏହିଭଳି ଛୋଟ ଆଲୋଚନା କରିପାରିବା।)

 

 

ପାଠ୍ୟ ଅଭ୍ୟାସ: ନିମ୍ନର ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ପଢ଼, ବୁଝ ଓ ଲେଖ

 

(କ) ‘କାହାର ସ୍ନେହପାଳିତ ଗୋଟିଏ ଗଛମୂଳେ ପଥର ଉପରେ ବସିପଡ଼ି ଖାଲି ଦେଖୁଲା । ତାକୁ ଦିଶିଲା ଗୋଟିଏ ପ୍ରାଚୀନ ବିରାଟ ଜାତି ହଠାତ କିପରି ଭିକାରି ପାଲଟିଗଲା ।’
ଉତ୍ତର: ଏହି ବାକ୍ୟର ଅର୍ଥ — ବେଣୁଧର ଗଛମୂଳରେ ବସି ଭିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ ଚିନ୍ତା କରିଥିବା ସମୟରେ ଦେଖିଲେ ଯେ ଯେଉଁ ଉତ୍ତମ ପିଢ଼ିର ଲୋକମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ମର୍ଯ୍ୟାଦାଶୀଳ ଥିଲେ, ସେଵେଳେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟର କାରଣରୁ ଭିକାରି ଭାବେ ପରିଣତ ହୋଇଛନ୍ତି।

 

(ଖ) ‘ଚିର ଶ୍ୟାମଳ ବକୁଳ ଛୁରିଅନାମୂଳେ ଶହଶହ ତରୁଣ ପ୍ରାଣରେ ଯେଉଁ ଶିକ୍ଷାର ମଞ୍ଜି ପୋତାଯାଇଥିଲା, ତାହା କ'ଣ ଶେଷକୁ ବଢ଼ି ଉଠିଲା ଏଇ ଭିକ ମାଗିବା ପାଇଁ ?’
ଉତ୍ତର: ଏହାର ଅର୍ଥ — ବେଣୁଧର ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ସୁନ୍ଦର ଶିକ୍ଷା ଓ ଆଶା ରହିଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇ ସେ ଭିକାରି ହେବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେବାର ପରିସ୍ଥିତିକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛି।

 

 

ଭାବିଚିନ୍ତି (page-09) — ପଢ଼, ବୁଝ, ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିଲେ ଲେଖ

 

(କ) ସାହାଯ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରର ପିଣ୍ଡାରେ ବେଣୁଧର ତୁନି ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇଥିବାର କାରଣ କ'ଣ ହୋଇପାରେ ?
ଉତ୍ତର: ବେଣୁଧର ଲଜ୍ଜା, ଗରିମା ଭାବ ବା ନିଜ ସ୍ୱାଭିମାନର କାରଣରୁ ପିଣ୍ଡାରେ ଠିଆ ହୋଇ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ। ସେ ଭାବିଲେ ଲୋକଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଭିକ୍ ମାଗିବା ଲଜ୍ଜାଜନକ। (ଆଲୋଚନା ନମୁନା: “ମୋ ବନ୍ଧୁ କହିଲା—ସେ ସ୍ୱାଭିମାନର କାରଣରୁ ଯବତ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ନକରିଥିଲେ।”)

 

(ଖ) ବେଣୁଧର ପାଠପଢ଼ି କ'ଣ ହେବା ପାଇଁ ଭାବିଥିଲା ?
ଉତ୍ତର: ସେ ଭାବିଥିଲେ ଯେ ସେ ପଢ଼ିବାପରେ ସଚେତନ ହେଇ ଜାଗିବ, ଦେଶ ପଥେ କିଛି କରିପାରିବ — ଲୋକଙ୍କୁ ଜାଗୃତ କରିବାକୁ। (ଆଲୋଚନା: “ଆମେ କହିଲୁ—ଏହା ଭଲ ଭାବନା; ବହୁତ ଲୋକ ଏହିଭଳି ମନେ କରନ୍ତି।”)

 

(ଗ) ବେଣୁଧର ଭିକ ମାଗିବାଟା ସୁନ୍ଦର ହେବ ନାହିଁ ବୋଲି କାହିଁକି ଚିନ୍ତା କଲା ?
ଉତ୍ତର: ସେ ଲଜ୍ଜା ଓ ସ୍ୱାଭିମାନ ଭାବିଥିଲେ — ସମସ୍ତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ହାତ ପତେଇ ମାଗିବା ମନେ ଗରିମା ହାରାଇବା ଭାବେ ଲାଗିଲା। (ଆଲୋଚନା: “କିଛି ଛାତ୍ର କହିଲେ—ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଲଜ୍ଜା ଓ ଗରିମା ଥାଏ, ଏହା କୁହାଯାଏ।”)

 

(ଘ) ସାହାଯ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଚାଉଳ ପାଇଁ ବେଣୁଧର କେତେଦିନ ଯାଇ ଚାଉଳ ନ ଆଣି ଫେରିଥିଲା ?
ଉତ୍ତର: ବେଣୁଧର ଦଶ ଦିନ ଯାଇ ଚାଉଳ ନ ଆଣି ଫେରିଥିଲା; ଶେଷରେ ସେ ସାହାଯ୍ୟକେନ୍ଦ୍ରରେ ଯାଇ ହାଜର ହେଲା।

 

(ଙ) ‘ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ – ରାକ୍ଷସର ଯାଦୁଘର’ ବୋଲି କାହାକୁ କୁହାଯାଇଛି ?
ଉତ୍ତର: ସିରେଇ ଗାଁର ସାହାଯ୍ୟକେନ୍ଦ୍ରକୁ ‘ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ-ରାକ୍ଷସର ଯାଦୁଘର’ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। କାରଣ, ସେଠାରେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷପୀଡ଼ିତ ଲୋକମାନେ ଭୋକ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୟନୀୟ ଅବସ୍ଥାରେ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିଲେ।

 

(ଚ) ବେଣୁଧର ଗଛମୂଳ ପଥର ଉପରେ ବସି ଜାତି ବିଷୟରେ କ'ଣ ଭାବୁଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର: ସେ ଭାବୁଥିଲେ ଯେ ପୂର୍ବେ ଜେତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନମାନେ ଥିଲେ, ଏବେ ସେମାନେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟରେ ପଡ଼ି ବିକଟ ଅବସ୍ଥାରେ ଆସିଛନ୍ତି — ଏହାରୁ ସେ ଦୁଃଖିତ ଓ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ।

 

(ଛ) ବେଣୁଧର ପଥର ପରି ତଳେ ପଡ଼ିଥିବାର ଦେଖ୍ ମହାପୁରୁଷ ଜଣକ କ'ଣ କହିଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର: ସେ ମହାପୁରୁଷ କହିଥିଲେ — “ଏ ଜାତି ଏବେ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିଛି।” ଯାହାର ଅର୍ଥ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଦୁଃଖଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି ଆଶା ଓ ମର୍ମ ଅଛି — ଏହା ବେଣୁଧରଙ୍କୁ ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ ଭାବରେ ଛୁଇଁଲା। (ଆଲୋଚନା: “ମୋ ବନ୍ଧୁ କହିଲା—ଏହି ଶବ୍ଦ ଭଲ ଭାବରେ ଆଶା ଦେଇଥାଏ।”)

 

 

ଅନୁମାନ ଓ କଳ୍ପନା

 

(କ) ବେଣୁଧର ସ୍ଥାନରେ ତୁମେ ଥିଲେ କ'ଣ କରିଥାନ୍ତ ?
ଉତ୍ତର (ନମୁନା): ମୁଁ ଆଗରୁ ଲଜ୍ଜାକୁ ଦାମ ଦେଇ ଆଶାର ସହାୟତା ନେବାକୁ ଯାଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ସାହାଯ୍ୟକେନ୍ଦ୍ରକୁ ପଚାରି ଯାହା ଦରକାର ସେଥି ନେଇଥାନ୍ତି। (ସହମତି: ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହ ଏହା ଆଲୋଚନା କର)

 

(ଖ) ପାଠ ପଢ଼ି ତୁମେ ଦେଶ ପାଇଁ କ'ଣ କରିବ ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରଛ ?
ଉତ୍ତର (ନମୁନା): ମୁଁ ଭାବିଲି — ଆମେ ଭଲ ଶିକ୍ଷା ନେଇ ଗାଁରେ ସଚେତନତା, ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ସମାଜ ସେବା କରିପାରିବୁ, ଯାହା ଦେଶକୁ ଉନ୍ନତ କରିପାରିବ। 

 

(ଗ) ତୁମ ଘରେ ଯଦି ଖାଦ୍ୟର ଅଭାବ ରହେ, ତେବେ ତୁମେ କ'ଣ କରିବ ?
ଉତ୍ତର (ନମୁନା): ପ୍ରଥମେ ଘରେ ସଭାରେ ଏହା ଆଲୋଚନା କରିବି, ପରେ ପଡ଼ୋଶୀ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ସହଯୋଗୀ ସହ ଆଶାୟନ ସହାୟତା ଖୋଜିବି। ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ସହାର୍ଯ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଯାଇବି। 

 

(ଘ) ଯଦି କେବେ ତୁମେ ବକୁଳ ବନକୁ ଯାଅ, ସେଠାରେ ତୁମ ମନ ଭିତରେ କେଉଁ ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି ହେବ ?
ଉତ୍ତର (ନମୁନା): ମନ ଶାନ୍ତ ଓ ଆଶାମୟ ହେବ; ପୁରାତନ ଶିକ୍ଷା ଓ ସେତିରୁ ମିଳୁଥିବା ପ୍ରେରଣା ମନକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବ।

 

(ଙ) ଯଦି କେବେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ପଡ଼େ, ତେବେ ତୁମେ କିପରି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସହାୟତା କରିବ, କଳ୍ପନା କର ।
ଉତ୍ତର (ନମୁନା): ମୁଁ ସ୍ଥାନୀୟ ସଂଘ ସହିତ ମିଶି ଖାଦ୍ୟ ବଣ୍ଟନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବି, ସ୍ୱଚ୍ଛ ପାଣି ଓ ଚିକିତ୍ସା ସାହାଯ୍ୟ ଦେବି, ଓ ଲୋକଙ୍କୁ ଛୋଟ-ଛୋଟ ଚାକିରି ଏବଂ ହସ୍ତଶିଳ୍ପରେ ଶିକ୍ଷା ଦେଇ ସ୍ଥାୟୀ ସହାୟତା ଦେବି।

 

(ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ ପାଇଁ): ଉପରୋକ୍ତ ଉତ୍ତରଗୁଡ଼ିକୁ ତୁମେ ନୀଳକଣ୍ଠ, ଗୋଦାବରୀଶ ଇତ୍ୟାଦି ନାମ ଦିଅ ତାଙ୍କର ଚରିତ୍ର ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବ ।

 

 

ପରିବର୍ତ୍ତିତ କାହାଣୀ — ଏକ ନମୁନା ଉତ୍ତର

 

(ଚୟନ କରାଯାଇଛି) (କ) ଯଦି ବେଣୁଧର ସାହାଯ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଯାଇଥାନ୍ତା ?
ଉତ୍ତର (ନୂତନ କାହାଣୀ, ସରଳ):
ବେଣୁଧର ଯଦି ମାନସିକ ସଂକୋଚକୁ ଭାଙ୍ଗି ସାହାଯ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଯାଇଥାନ୍ତେ, ସ୍ଵେଚ୍ଛାସେବକ ତାଙ୍କୁ ସହାୟତା କରିଥାନ୍ତେ। ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଦିଆଯାଇଥାନ୍ତେ, ପରେ ଛୋଟ କାର୍ମିକ ଶିକ୍ଷା ଦେଇ ଏକ ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥାନ୍ତେ। ବେଣୁଧର ଅନ୍ତେ ସ୍ୱଳ୍ପ ଅତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ପାଇ ଆମଜିବନ ବିକାଶ ଲାଗି କାମ କରୁଥାନ୍ତେ। କିଛି ମାସ ପରେ ତାଙ୍କର ପରିସ୍ଥିତି ଭଲ ହେଇ ଗଲା ଏବଂ ସେ ଅନ୍ୟଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟକୁ ପ୍ରେରିତ କରିଲେ।
(ଏହା ଝଟିକା ଆକାରର ଓ ସହଜ ନାଟକୀୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ।)

 

 

ଉପଯୁକ୍ତ ଶବ୍ଦ ଚୟନ (Fill in)

 

(କ) ଦୂରର ମରୀଚିକା ପାଣି ପରି ଭାସିଯାଏ ।
ଉତ୍ତର: ମରୀଚିକା

 

(ଖ) କପୋତର କରୁଣ ଧ୍ୱନି ବେଣୁଧରର ମୋହ ଭାଙ୍ଗି ପାରିଲା ନାହିଁ ।
ଉତ୍ତର: କରୁଣ

 

(ଗ) ଜୀବନ ଥିଲେ ଭାଇ ପାତିବା ନାହିଁ ହାତ ?
ଉତ୍ତର: ପାତିବା

 

(ଘ) ପାଠ ପଢ଼ି ବେଣୁଧର ଭାବିଲା-ସେ, ଦେଶକୁ ଜାଗାଇବ ।
ଉତ୍ତର: ଜାଗାଇବ

 

(ଙ) ତା’ର ଦେହ ଶୀତେଇ ଉଠିଲା ।
ଉତ୍ତର: ଶୀତେଇ

 

 

ଭାଷା ବିଭବ — ଭିନ୍ନ ଅର୍ଥରେ ବାକ୍ୟ

 

(ଏ) ଶବ୍ଦ: “ହାତ”

 

1       ଶୀତଳ କୋମଳ ହାତର ସ୍ପର୍ଶ ତା’ ପିଠିରେ ଲାଗିଲା।
ଉତ୍ତର: ଏଠାରେ ‘ହାତ’ର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଶରୀରର ଅଙ୍ଗ। 

2       ଜୀବନ ଥିଲେ ଭାଇ ପାତିବା ନାହିଁ ହାତ।
ଉତ୍ତର: ଏଠାରେ ‘ହାତ ପାତିବା’ର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଭିକ୍ଷା ମାଗିବା।

 

(ତୁମେ ଏଭଳି ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦ ନେଇ ମଧ୍ୟ ବାକ୍ୟ ତିଆରି କରିପାରିବା।)

 

 

କାଳ ବିଭବ — ବାକ୍ୟର କାଳ ପରିବର୍ତ୍ତନ

 

(କ) ଅନୁଚ୍ଛେଦର ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ: 

3       ସେହିଠାରେ ସେ ପାଠ - ସଠିକ୍ ରୂପ: ସେହିଠାରେ ସେ ପାଠ ପଢ଼ିବ । (ଭବିଷ୍ୟତ) / ସେହିଠାରେ ସେ ପାଠ ପଢ଼ିଲେ । (ଅତୀତ)

4       ଆପଣମାନେ ଏଠାକୁ - ସଠିକ୍ ରୂପ: ଆପଣମାନେ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତୁ । (ଆଦେଶ/ନିମନ୍ତ୍ରଣ)

5       ସେମାନେ ମୋତେ - ସଠିକ୍ ରୂପ: ସେମାନେ ମୋତେ ହସାଇଲେ । (ଅତୀତ)

6       କାନି ପତେଇ ସେ - ସଠିକ୍ ରୂପ: କାନି ପତେଇ ସେ ମାଗିପାରେ । (ସଙ୍କେତ/ସମ୍ଭାବ୍ୟତା)

 

(ଖ) ନିମ୍ନ ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ କାଳରେ ଲେଖ:

 

(କ) ତାଙ୍କ ଆଖୁରୁ ଲୁହ ଝରି ପଡ଼ିଲା । 

•        ବର୍ତ୍ତମାନ: ତାଙ୍କ ଆଖୁରୁ ଲୁହ ଝରୁଛି । 

•        ଭବିଷ୍ୟତ: ତାଙ୍କ ଆଖୁରୁ ଲୁହ ଝରିବ ।

 

(ଖ) ସେ ଅନୁରୋଧ କରି କହିଲେ । 

•        ବର୍ତ୍ତମାନ: ସେ ଅନୁରୋଧ କରି କହୁଛନ୍ତି । 

•        ଭବିଷ୍ୟତ: ସେ ଅନୁରୋଧ କରି କହିବେ ।

 

(ଗ) ବେଣୁଧର ସମ୍ଭାଳି ପାରିଲା ନାହିଁ । 

•        ବର୍ତ୍ତମାନ: ବେଣୁଧର ସମ୍ଭାଳି ପାରୁନି । 

•        ଭବିଷ୍ୟତ: ବେଣୁଧର ସମ୍ଭାଳି ପାରିବେ ନାହିଁ । (ନମୁନା ଭାବରେ)

 

(ଘ) ମହାପୁରୁଷ ଅନେକ କ୍ଷଣ ଠିଆ ହେଲେ । 

•        ବର୍ତ୍ତମାନ: ମହାପୁରୁଷ ଅନେକ କ୍ଷଣ ଠିଆ ଅଛନ୍ତି । 

•        ଭବିଷ୍ୟତ: ମହାପୁରୁଷ ଅନେକ କ୍ଷଣ ଠିଆ ହେବେ ।

 

 

ଶବ୍ଦ କୋଷର ବିସ୍ତର (ଶବ୍ଦାର୍ଥ) — ଚୟନ

 

(କ) ବେଣୁଧର ପିଣ୍ଡାରେ “ତୁନି” ହୋଇ ଠିଆ ହୁଏ ।
ଉତ୍ତର: ନୀରବ (ତୁନି = ସ୍ଥିର/ନୀରବ)

 

(ଖ) ବସିବସି, ବିରୁରି ବିରୁରି “ସୂର୍ଯ୍ୟ” ମୁଣ୍ଡ ଉପରକୁ ଉଠେ ।
ଉତ୍ତର: ତପନ (ସୂର୍ଯ୍ୟ = ତପନ/ମଧ୍ୟମ ବିକଳ୍ପ)

 

(ଗ) ଯେଉଁଠାରେ “ଦେବତା” ମଣିଷର ସାକ୍ଷୀ ।
ଉତ୍ତର: ସୁର (ଦେବତା = ସୁର/ଦେବ)

 

(ଘ) ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ- “ରାକ୍ଷସ” ର ତାହା ଗୋଟାଏ ବିରାଟ ଯାଦୁଘର ।
ଉତ୍ତର: ଦାନବ (ରାକ୍ଷସ = ଦାନବ)

 

 

ଚିନ୍ତା କରି ଲେଖିବା (ଭାବନା ମିଳାଣ)

 

ତଳେ ଦିଆଯାଇଥିବା ବାକ୍ୟ ଓ ସଠିକ୍ ଭାବନା (ନମୁନା):

 

7       ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଗରେ ମୁଁ ହାତ ପତେଇ ଠିଆହୋଇ ମାଗିବାଟା ସୁନ୍ଦର ହେବ ନାହିଁ। — ଲଜ୍ଜା 

8       ମାତ୍ର ନିଜ ଭିତରେ ସେ ଦେଖେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଜଗତ। — କଳ୍ପନା/ଦେଶପ୍ରେମ (ସେ ଦେଶ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଭାବାଭିନ୍ନ କରୁଛି) 

9       ପାଠ ପଢ଼ି ପଢ଼ି ସେ ଭାବିଲା- ସେ ଜାଗିବ, ଦେଶକୁ ଜଗାଇବ। — ଆଶା/ଉତ୍ସାହ 

10    ଯେଉଁ ଦେଶରେ ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ବିରାଟ ପଥର ସ୍ତୂପ ଉପରେ ପତିତପାବନ ବାନା ଉଡୁଛି। — କଳ୍ପନା/ବଈଶିଷ୍ଟ ଚିତ୍ରଣ 

11    କେଉଁଠି ସେ ଆପଣାର ମୁହଁଟା ଲୁଚାଇ ଠିଆ ହୋଇପାରନ୍ତା କି ? — ଅଶ୍ଚର୍ୟ/ଭକ୍ତି (ଯଦି ଏହା ଭକ୍ତିମୂଳକ ଅନୁଭୂତିକୁ ସୂଚାୟ) 

12    ତା’ପରେ ଦୁଇଟୋପା ଲୁହ ନିଗିଡ଼ି ତଳେ ପଡ଼ିଗଲା। — ସ୍ୱାଭିମାନ/ଦୁଃଖର ରୂପରେ ହୃଦୟ ହୂଲାଳା 

13    ସେହି ନୀରସ ସଂସାର ଭିତରେ ତା’ର ଆଶାର ଝରଣା ଶୁଖି ଆସିଛି। — ଦୁଃଖ

 

(ଦୟାକରି ନୋଟ: ପ୍ରତ୍ୟେକ ଛାତ୍ର ଏହାକୁ ନିଜ ଭାବରେ ବାନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହ ଚର୍ଚ୍ଚା କରିବେ।)

 

 

ବାକ୍ୟ ବିସ୍ତାର (ଦିଆଯାଇଥିବା ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ବିସ୍ତାର କର)

 

(କ) ସେ ପଛକୁ ଘୁଞ୍ଚି ଆସିଲା ।
ଉତ୍ତର: ସେ ଅଦ୍ଧ ଭାବରେ ପଛକୁ ଘୁଞ୍ଚିଆସିଲା ଏବଂ ବିଚାର ଭର୍ତି ମନରେ ନିଜ ଜୀବନର ପୁରୁଣା ଘଟଣା ମନେ ପକାଇ ଚାଲିଲା।

 

(ଖ) ତାକୁ ଦିଶିଲା ।
ଉତ୍ତର: ତାକୁ ଦୂରରୁ ଦିଶିଲା — ଏକ ଜଣେ ପରିଚିତ ମୁଖ ଯିଏ ଆଜିବାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା।

 

(ଗ) ସେ ନିଜକୁ ଖୋଜିଲା ।
ଉତ୍ତର: ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ନିଜ ମନକୁ ଖୋଜିଲା ଏବଂ ଜାଣିଲା ଯେ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ହରାଇଛି।

 

(ଘ) ମୁହଁ ବୁଲେଇ ଦେଖେ ।
ଉତ୍ତର: ସେ ଦୂରକୁ ମୁହଁ ବୁଲେଇ ଦେଖିଲା, ଏବଂ ଦୂରେ ଗଛ ଗହଳରେ ଗାଁ ଦ୍ରୁଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ପାଇଲା।

 

(ଙ) ବେଣୁଧର ଘରକୁ ଫେରିଆସିଲା ।
ଉତ୍ତର: ଧୀରେ ଧୀରେ ତାଙ୍କ ଆତ୍ମା ଭିତରର ଭାର ହଳୁ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ସେ ଘରକୁ ଫେରିଆସିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରିବାରକୁ ଦେଖି ଦୁଃଖ ଓ ଆଶା ମିଶିଲା।

 

(ଚ) କିପରି ଠିଆ ହେବ ?
ଉତ୍ତର: ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛି — ଶରୀର ଓ ମନ କିପରି ଠିଆ ହେବ? ଉତ୍ତର ହେଉଛି: ସେ ହାତ ଯୋଡ଼ିବା ନାହିଁ କିମ୍ବା ମୁଣ୍ଡକୁ ସିଧା କରି ଠିଆ ହେବ — ଏବଂ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ତାଙ୍କର ମନୋବଳ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।

 

 

ଦୂରାଭାଷରେ ଯୋଗାଯୋଗ — ନମୁନା ଉତ୍ତର

 

(କ) ତୁମେ କଳ୍ପନାକର ପାଠ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କାହାଣୀଟି ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟର । ବେଣୁଧର ସାହାଯ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ନଯିବା ପାଇଁ ଜିଦି ଧରିଛନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ନାତିର ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଜୀବନ ତାଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ବାଧ୍ୟ କରୁଛି । ତୁମେ କଳ୍ପନା କରି ବେଣୁଧର ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଜୀବନ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା କଥାବାର୍ତ୍ତା ଲେଖନ୍ତୁ ।

 

ଉତ୍ତର (ଦୂରାଭାଷ ନମୁନା — ବେଣୁଧରଙ୍କ ଓ ତାଙ୍କର ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ମଧ୍ୟରେ କଥା):
ବେଣୁଧର: “ମୋ ମନ କହୁଛି, ମୁଁ ଜାଣିଛି ମୋର ପରିବାରକୁ ଖାଇବା ଦରକାର। ମୋତେ ଲଜ୍ଜା ଲାଗେ।”
ଦାରିଦ୍ର୍ୟ: “ମୁଁ ତୋ ପଛରେ ଅଛି। ଯଦି ତୁମେ ମଦତ ନେବାକୁ ଚାହାଓ, ତେବେ ସେଇ ସାହାଯ୍ୟ ତୁମକୁ ଜୀବନକୁ ଉଠାଇଦେବ। ଲଜ୍ଜା ଛାଡ଼, ଆଶା ଧର।”
(ଏହା ଛାତ୍ରସୁଲଭ ଭାବରେ ଲେଖା ଗଲା — ତୁମେ ଏହାକୁ ମୋବାଇଲ ଚାଟ୍ ଭାବରେ ଲେଖି ପଠାଇପାରିବା।)

 

(ଖ) କଳ୍ପନା କରନ୍ତୁ ବେଣୁଧର ସାହାଯ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଦେଖୁଥିବା ଦୃଶ୍ୟକୁ ଦେଖି ନିଜ ମନ ଭିତରେ ଅନେକ ଚିନ୍ତା କରୁଛନ୍ତି । ତୁମେ ବେଣୁଧରର ଭାବନାକୁ ମୋବାଇଲର ମେସେଜ୍‌ରେ ଲେଖି, ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଜଣାଅ ।

 

ଉତ୍ତର (ଏକ SMS ନମୁନା):
“ଭାଇ, ଆଜି ମୁଁ ସାହାଯ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଗଲି। ଦେଖିଲି ଲୋକ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଭିଡ଼ କରୁଛନ୍ତି। ବେଣୁଧର ଗଛମୂଳରେ ବସି ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ — ତାଙ୍କର ଲଜ୍ଜା ଓ ଆଶା ମିଶି ରହିଥିଲା। ମୋତେ ଲାଗିଲା ଆମେ ଛୋଟ ଭଳିଆ କାମ କରି ଲୋକଙ୍କୁ ସହାୟତା କରିପାରିବା। ତୁମର ଭାବ? — ତୁମ ମିତ୍ର”

 

(ଏହାକୁ ତୁମେ ସଂଶୋଧିତ ଭାବରେ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ପଠାଇପାରିବା।)

 

 

ଅନ୍ତିମ: ପାଠର ମୁଖ୍ୟ ଶିକ୍ଷା (Short)

 

ଉତ୍ତର: ପାଠଟିର ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷା — ସ୍ୱାଭିମାନ ଓ ଆଶା ରଖିବାର ମୁଲ୍ୟ; ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟରେ ମଣିଷଙ୍କର ମର୍ମଶୂଣ୍ୟ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ସମାଜ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଛୋଟ ସହାୟତା ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରେ।