ଶପଥ Odia Class 8

 ଏଠାରେ 'ଶପଥ' (କବି: ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ) କବିତାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦର ସରଳ ଓଡ଼ିଆ ଅର୍ଥ ଏବଂ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦିଆଗଲା।

୧. କବିତାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦର ସରଳ ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟା

  • ପଦ ୧:

    ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ଜଳିବି ମୁହିଁ

    ଜହ୍ନ ସମ ଉଠିବି ଝଳି,

    ପବନ ସମ ପୃଥ୍ବୀ ଛୁଇଁ

    ପ୍ରାଣରୁ ପ୍ରାଣେ ଖେଳିବି ଢଳି।

    ସରଳ ଅର୍ଥ: କବି ଶପଥ ନେଉଛନ୍ତି ଯେ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ନିଜେ ଜଳି ଅନ୍ୟକୁ ଆଲୋକ ଓ ଶକ୍ତି ଦେବେ। ଜହ୍ନ ପରି ଶୀତଳତା ଓ ଉଜ୍ଜ୍ବଳତା ପ୍ରସାରିତ କରିବେ। ପବନ ପରି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଣିଷର ପ୍ରାଣ ସହ ମିଶିଯିବେ

  • ପଦ ୨:

    ସିନ୍ଧୁ ସମ ଫେରାଇ ଦେବି

    ଯିଏ ସେ ଦେବ ସରଳ ହାସ,

    ଧରଣୀ ସମ ନେବିରେ ନେବି

    ବକ୍ଷେ ବହି ଦୁଃଖ–ପ୍ରାସ ।

    ସରଳ ଅର୍ଥ: ଯଦି କେହି ତାଙ୍କୁ ସରଳ ହସିଟିଏ ଦିଏ, ସେ ସମୁଦ୍ର (ସିନ୍ଧୁ) ପରି ତାହାକୁ ଅନେକ ଗୁଣରେ ଫେରାଇ ଦେବେ। ପୃଥିବୀ (ଧରଣୀ) ପରି ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ନିଜ ହୃଦୟରେ ସହିନେବେ

  • ପଦ ୩:

    ଝରଣା ସମ ଝରିବି ହସି

    ତୃଷ୍ଣା କା’ର ରଖୁବି ନାହିଁ,

    ଶସ୍ୟ ଦଳେ ଧରିବି ଲସି

    ଭୋକୀର ଭୋକ ଯିବରେ କାହିଁ ।

    ସରଳ ଅର୍ଥ: ସେ ଝରଣା ପରି ହସି ହସି ବହିଯିବେ ଏବଂ କାହାରି ଶୋଷ (ତୃଷ୍ଣା) ରଖିବେ ନାହିଁ। ସୁନ୍ଦର ଫସଲ ଓ ଶସ୍ୟର ସୃଷ୍ଟି କରି ଭୋକିଲା ମଣିଷର ଭୋକ ଦୂର କରିବେ

  • ପଦ ୪:

    ରୁଗ୍‌ଣ ଜନ ପାରୁଶେ ରହି

    ଶୁଶ୍ରୂଷାରେ ଲାଗିବି ତା’ର

    ନୃତ୍ୟ ରବେ ମୃତ୍ୟୁ ଯହିଁ

    ଆଣିବି ତହିଁ ସୃଷ୍ଟିଧାର।

    ସରଳ ଅର୍ଥ: ରୋଗୀ ବା ଅସୁସ୍ଥ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ରହି ସେମାନଙ୍କର ସେବା-ଶୁଶ୍ରୂଷା କରିବେ। ଯେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁର କରାଳ ନୃତ୍ୟ ଚାଲିଥିବ, ସେଠାରେ ସେ ନୂତନ ଜୀବନ ଓ ସୃଷ୍ଟିର ଧାରା ଭରିଦେବେ

  • ପଦ ୫:

    ଅଗ୍ନି ସମ ଦହିବି ସୁଖେ

    ସ୍ଵାର୍ଥୀ ଜନ ମିଥ୍ୟା କଥା,

    ଜଳର ସମ ସ୍ୱଚ୍ଛ ମୁଖେ

    ନ ଥୁବ କେବେ ହିଂସା ବ୍ୟଥା ।

    ସରଳ ଅର୍ଥ: ନିଆଁ ପରି ଜଳି ସେ ସ୍ୱାର୍ଥପରତା ଓ ମିଛ କଥାକୁ ଜାଳି ପୋଡ଼ି ଭସ୍ମ କରିଦେବେ। ଜଳ ପରି ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ନିର୍ମଳ ହୃଦୟ ରଖିବେ, ଯେଉଁଥିରେ କୌଣସି ହିଂସା କିମ୍ବା କଷ୍ଟ ନଥିବ

  • ପଦ ୬:

    ଦୃଷ୍ଟି ହେବି ଅନ୍ଧ ଲାଗି

    ଯଷ୍ଟି ହେବି ଖଞ୍ଜଟିର,

    ମର୍ମୁ କୋଟି ବାରତା ମାଗି

    ନିର୍ବିକାର ହେବିରେ ଗିର ।

    ସରଳ ଅର୍ଥ: ସେ ଅନ୍ଧ ପାଇଁ ଆଖି (ଦୃଷ୍ଟି) ଏବଂ ବିକଳାଙ୍ଗ/ଖଞ୍ଜ ପାଇଁ ବାଡ଼ି (ଯଷ୍ଟି) ସାଜିବେ। ସମସ୍ତ ବିପଦ-ଆପଦ ଓ ପର୍ବତ (ଗିରି) ପରି ଆସୁଥିବା ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ସତ୍ତ୍ୱେ ଅବିଚଳ ଓ ନିର୍ବିକାର ରହିବେ

  • ପଦ ୭:

    ପକ୍ଷୀ ସମ ଗାଇବି ଗୀତି

    ହୃଦରୁ ହୃଦେ ଉଠିବି ବାଜି,

    ପଦ୍ମ ସମ ତୋଳିବି ନିତି

    ଅରୂପ-ରୂପ-ରଙ୍ଗେ–ସାଜି।'

    ସରଳ ଅର୍ଥ: ଚଢ଼େଇ ପରି ମିଠା ଗୀତ ଗାଇ ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଛୁଇଁବେ। ପଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବି ପଦ୍ମ ପରି ନିଜକୁ ସୁନ୍ଦର ଓ ଅପୂର୍ବ ରୂପ-ରଙ୍ଗରେ ବିକଶିତ କରିବେ

  • ପଦ ୮:

    ମୁହିଁ ତ ନୁହେଁ ମୋହରି ପାଇଁ

    ସବୁରି ଲାଗି ମୋହରି ପ୍ରାଣ

    ସମତା ପଥେ ପତାକା ବାହି

    ଶାନ୍ତର ମୁଁ ରଚିବି ଗାନ।

    ସରଳ ଅର୍ଥ: କବି କହୁଛନ୍ତି, "ମୁଁ କେବଳ ନିଜ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ହୋଇନାହିଁ, ମୋ ଜୀବନ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ"। ସେ ସମାନତାର ପତାକା ଧରି ଶାନ୍ତିର ସଙ୍ଗୀତ ଗାନ କରିବେ

  • ପଦ ୯:

    ଅଦ୍ରି ସମ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରି

    ବଜ୍ରପାତେ ରହିବି ଧୀର,

    ଗର୍ବ ଭରେ ଧର୍ମେ ବରି

    କର୍ମେ ମୋର ଟେକିବି ଶିର।

    ସରଳ ଅର୍ଥ: ପାହାଡ଼ (ଅଦ୍ରି) ପରି ଧୈର୍ଯ୍ୟ ରଖି ବିପଦ-ବଜ୍ରପାତରେ ବି ଧୀର-ସ୍ଥିର ରହିବେ। ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମକୁ ବରଣ କରି ନିଜ କର୍ମ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ୱାଭିମାନର ସହ ମୁଣ୍ଡ ଟେକି ରହିବେ

୨. ମୋ ବୁଝିବାରେ

ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର (Questions & Answers)

(କ) ଉପଯୁକ୍ତ ଉତ୍ତର ପାଖରେ ତାରା (*) ଚିହ୍ନ:

  1. ପଠିତ କବିତାରେ କେଉଁମାନଙ୍କୁ ଦହନ କରିବା ପାଇଁ କବି କହିଛନ୍ତି?

    • ଉତ୍ତର: (କ) ସ୍ଵାର୍ଥୀଜନ ମିଥ୍ୟାକଥା 

  2. ‘ଝରଣାସମ ଝରିବି ହସି’ ପଦଟିର ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ କ’ଣ?

    • ଉତ୍ତର: (ଖ) ତୃଷ୍ଣା କା’ର ରଖିବି ନାହିଁ 

  3. ‘ଜଳର ସମ ସ୍ୱଚ୍ଛ ମୁଖେ’ କେଉଁ ଭାବ ନଥିବ ବୋଲି କବିତାରେ କୁହାଯାଇଛି?

    • ଉତ୍ତର: (ଗ) ହିଂସା ବ୍ୟଥା 

  4. କାହା ପରି କବି ଦୁଃଖପ୍ରାସକୁ ଆବୋରି ନେବା ପାଇଁ କହିଛନ୍ତି?

    • ଉତ୍ତର: (ଘ) ଧରଣୀସମ

  5. ସମତାପଥେ ଚାଲିବା ପାଇଁ କବି କେଉଁ ଗାନ ଗାଇବା ପାଇଁ ଚାହିଁଛନ୍ତି?

    • ଉତ୍ତର: (କ) ଶାନ୍ତିର ଗାନ 

ମିଳିମିଶି ଯୋଡ଼ିବା ('କ' ସ୍ତମ୍ଭ ସହ 'ଖ' ସ୍ତମ୍ଭ):

'କ' ସ୍ତମ୍ଭ'ଖ' ସ୍ତମ୍ଭ (ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର)
୧. ପକ୍ଷୀସମ ଗାଇବି ଗୀତି, ହୃଦରୁ ହୃଦେ ଉଠିବି ବାଜି

 ସରଳ ବିହଙ୍ଗର କାକଳି ପରି ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନି ସୃଷ୍ଟି କରିବା

୨. ଗର୍ବଭରେ ଧର୍ମେ ବରି, କର୍ମେମୋର ଟେକିବି ଶିର

ସ୍ୱାଭିମାନର ସହ ଧର୍ମକୁ ବରଣ କରି କର୍ମକରି ଚାଲିବା

୩. ରୁଗ୍‌ଣଜନ ପାରୁଶେ ରହି, ଶୁଶ୍ରୂଷାରେ ଲାଗିବି ତା’ର

 ରୁଗ୍‌ଣ ଜନର ସେବାହିଁ ମାଧବ ସେବା

୪. ମୁହିଁତ ନୁହେଁ ମୋହରି ପାଇଁ, ସବୁରିଲାଗି ମୋହରି ପ୍ରାଣ

 ପରହିତ ପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିବା

କବିତାର ପଦଗୁଡ଼ିକ ଆଲୋଚନା କରିବା (ଭାବାର୍ଥ):

  1. ସିନ୍ଧୁସମ ଫେରାଇ ଦେବି... ବକ୍ଷେ ବହି ଦୁଃଖ–ପ୍ରାସ।

    • ଉତ୍ତର: ଏହି ପଦରୁ ଆମେ ବୁଝିଲୁ ଯେ, କେହି ଯଦି ଆମକୁ ସାମାନ୍ୟ ସ୍ନେହ କିମ୍ବା ସରଳ ହସଟିଏ ଦିଏ, ଆମେ ସମୁଦ୍ର ପରି ବିଶାଳ ହୃଦୟ ଦେଖାଇ ତାହାକୁ ଅନେକ ଗୁଣରେ ଫେରାଇ ଦେବା। ସେହିପରି ପୃଥିବୀ ପରି ସହନଶୀଳ ହୋଇ ଅନ୍ୟର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ-କଷ୍ଟକୁ ନିଜ ବୁକୁରେ ସହିନେବା

  2. ମୁହିଁତ ନୁହେଁ ମୋହରି ପାଇଁ... ଶାନ୍ତର ମୁଁ ରଚିବି ଗାନ।

    • ଉତ୍ତର: ଏହି ପଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ମାନବ ଜୀବନ କେବଳ ସ୍ୱାର୍ଥପର ଭାବେ ନିଜ ପାଇଁ ଜିଇଁବା ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମାଜର ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଣିଷର କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ। ସମାଜରେ ସମାନତା ଓ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଆମର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ୍

  3. ଝରଣା ସମ ଝରିବି ହସି... ଭୋକୀର ଭୋକ ଯିବରେ କାହିଁ।

    • ଉତ୍ତର: ଝରଣା ଯେପରି ବିନା ସ୍ୱାର୍ଥରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଶୋଷ ମେଣ୍ଟାଏ ଏବଂ ଶସ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରକୁ ସୁନ୍ଦର କରେ, ସେହିପରି ଆମେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟର ଦୁଃଖ, ଶୋଷ ଓ ଭୋକ ଦୂର କରି ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନରେ ଆନନ୍ଦ ଆଣିଦେବା

୩. ଅନୁମାନ ଓ କଳ୍ପନା

  • (କ) ‘ଶପଥ’ର ଆହ୍ଵାନ ବିଷୟରେ ପରିଚ୍ଛେଦ:

    ‘ଶପଥ’ କବିତାରେ କବି ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ଦୂର କରି ପରୋପକାର କରିବାର ମହତ୍ ଶପଥ ନେଇଛନ୍ତି। ମୋ ବିଚାରରେ, "ମୁହିଁତ ନୁହେଁ ମୋହରି ପାଇଁ, ସବୁରି ଲାଗି ମୋହରି ପ୍ରାଣ"—ଏହି ଶପଥଟି ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। କାରଣ ଆଜିର ସମାଜରେ ମଣିଷ ସ୍ୱାର୍ଥପର ହୋଇପଡ଼ିଛି। ଯଦି ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ କଥା ନ ଭାବି ଅନ୍ୟର ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବାକୁ ଆଗେଇ ଆସନ୍ତି, ତେବେ ପୃଥିବୀରୁ ସମସ୍ତ ହିଂସା ଓ ଅସମାନତା ଦୂର ହୋଇ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇପାରିବ।

  • (ଖ) "ଧରଣୀ ସମ ନେବିରେ ନେବି ବକ୍ଷେ ବହି ଦୁଃଖପ୍ରାସ" କାର୍ଯ୍ୟ:

    ଏହି ଆହ୍ୱାନକୁ ସାର୍ଥକ କରିବା ପାଇଁ ମୁଁ ଦୁଃଖୀ, ନିରାଶ୍ରୟ ଓ ବିପଦରେ ପଡ଼ିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବି। ଅନ୍ୟର ଦୁଃଖ ଶୁଣି ତାଙ୍କୁ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଦେବି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ କଷ୍ଟକୁ ନିଜର ଭାବି ଦୂର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି।

  • (ଗ) ସାକାର କରିପାରୁଥିବା ଶପଥ:

    ମୁଁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାରୋଟି ଶପଥ ନିଜ ଜୀବନରେ ସାକାର କରିପାରିବି:

    1. ରୋଗୀ ଓ ବୃଦ୍ଧଜନଙ୍କ ସେବା କରିବା।

    2. ଅନ୍ଧ ଓ ଅସହାୟ ଲୋକଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା (ସାହାରା ହେବା)।

    3. ସଦାସର୍ବଦା ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମ ପଥରେ ଚାଲିବା।

    4. ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ମିଶି ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ହିଂସାମୁକ୍ତ ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବା।

  • (ଘ) ସମାଜର କେଉଁ କେଉଁ ବର୍ଗର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସହାୟତା:

    କବିତା ଅନୁସାରେ ମୁଁ ସମାଜର ରୁଗ୍‌ଣ (ରୋଗୀ), ଭୋକିଲା (ଶ୍ରମିକ/ଗରିବ), ଅନ୍ଧ, ଖଞ୍ଜ (ବିକଳାଙ୍ଗ/ଶାରୀରିକ ଅକ୍ଷମ) ଏବଂ ନିରାଶ୍ରୟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିପାରିବି।

୪. କବିତା ରଚନା

ଅଦ୍ରି ସମ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରି

ସତ୍ୟ ପଥେ ଯିବି ସରି,

ମିଥ୍ୟା ହିଂସା ଦୂରେ ଭାସି

ଗାଇବି ମୁଁ ଶାନ୍ତି ଗୀତି।

ଦୁଃଖ ସହି ବୁକୁ ତଳେ

ହସ ଭରିବି ଜଗତେ ।

୫. ସର୍ଜନଶୀଳତା

(ବିଶେଷ୍ୟ ପଦ ‘ଧରଣୀ’କୁ ନେଇ ପଦ ରଚନା):

ଧରଣୀ ସମ ବକ୍ଷେ ଧରି

ଧରଣୀ ସମ ସହିବି ମୁହିଁ,

ଧରଣୀ ସମ ଘୂରିବି ମୁହିଁ

ସବୁରି ଦୁଃଖ ନିଜର କରି।

୬. କବିତାର ଶୀର୍ଷକ

  • ନୂତନ ଶୀର୍ଷକ: ‘ସଙ୍କଳ୍ପ’ କିମ୍ବା ‘ଜୀବନ ଜୟଗାନ’

  • କାରଣ: କବିତାଟିରେ କବି ସମାଜ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏକ ଦୃଢ଼ ଦେଶସେବା ଓ ମାନବସେବାର ସଙ୍କଳ୍ପ ନେଇଛନ୍ତି। ସେଥିପାଇଁ ‘ସଙ୍କଳ୍ପ’ ଶୀର୍ଷକଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପଯୁକ୍ତ ହେବ।

ଭାଷା ବିଚାର (ବ୍ୟାକରଣ)

(କ) ରେଖାଚିତ୍ରରେ କୋଠରୀ ପୂରଣ (ଶପଥ):

  • ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ଜଳିବି

  • ଜହ୍ନ ସମ ଉଠିବି ଝଳି

  • ପବନ ସମ ପୃଥ୍ବୀ ଛୁଇଁ

  • ଝରଣା ସମ ଝରିବି

  • ଅଗ୍ନି ସମ ଦହିବି

  • ଅଦ୍ରି ସମ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରିବି

(ଖ) ଅଲଗା ଅର୍ଥ ବୁଝାଉଥିବା ଶବ୍ଦରେ ଗୋଲ  ବୁଲାଅ:

ଶବ୍ଦସମାର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦଅଲଗା ଶବ୍ଦ (ଗୋଲ)
ସୂର୍ଯ୍ୟରବି, ଦିବାକର, ସୁଧାକର ସୁଧାକର (ସୁଧାକର = ଜହ୍ନ)
ପବନଅନଳ, ସମୀର, ପ୍ରଭଞ୍ଜନ ଅନଳ (ଅନଳ = ନିଆଁ)
ଅଦ୍ରିପଡ଼ିଆ, ଶିଖରୀ, ପର୍ବତ ପଡ଼ିଆ
ଧରଣୀଧରା, ସୁତା, ବସୁଧା ସୁତା (ସୁତା = ଝିଅ)
ପଦ୍ମପରାଗ, ପଙ୍କଜ, ଅରବିନ୍ଦ ପରାଗ
ଜହ୍ନଶଶୀ, ନିଶାକର, ଶସ୍ୟ ଶସ୍ୟ

(ଗ) ବାକ୍ୟ ଗଠନ:

  • ଜଳିବି: ମୁଁ ଦେଶର ସେବା ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଜଳିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।

  • ଢଳି: ସେ ଆସି ମୋ କାନ୍ଧରେ ଢଳି ପଡ଼ିଲେ।

  • ଖେଳି: ଶିଶୁଟି ନିଜ ଖେଳଣା ସହ ଖେଳି ଆନନ୍ଦ ପାଉଛି।

  • ଝରିବି: ଝରଣା ପରି ହସି ହସି ଅନ୍ୟର କଲ୍ୟାଣରେ ଝରିବି।

  • ଦହିବି: ନିଜ ଅନ୍ତରର ସ୍ୱାର୍ଥପରତାକୁ ଅଗ୍ନି ପରି ଦହିବି।

  • ଗାଇବି: ମୁଁ ସମାଜରେ ଭ୍ରାତୃଭାବ ଓ ଶାନ୍ତିର ଗୀତ ଗାଇବି।

Post a Comment

0 Comments