ରଚନା: ଜଳ ସମ୍ପଦର ସୁରକ୍ଷା

 

ଉପକ୍ରମ

"ଜଳ ହିଁ ଜୀବନ"। ପ୍ରକୃତିର ଅମୂଲ୍ୟ ଦାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଜଳ ହେଉଛି ଅନ୍ୟତମ। ଜଳ ବିନା ପୃଥିବୀରେ କୌଣସି ଜୀବ—ମଣିଷ, ପଶୁ-ପକ୍ଷୀ କିମ୍ବା ଗଛଲତା—ଜୀବିତ ରହିବା ଅସମ୍ଭବ। ପୃଥିବୀର ପ୍ରାୟ ୭୧ ଭାଗ ଜଳରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇଥିଲେ ହେଁ, ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ମାତ୍ର ୧ ଭାଗରୁ କମ୍ ଜଳ ପାନୀୟ ଓ ବ୍ୟବହାର ଯୋଗ୍ୟ। ତେଣୁ ଜଳ ସମ୍ପଦର ସୁରକ୍ଷା ଓ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ପରମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।

ଜଳ ସଙ୍କଟର କାରଣ

ଆଜି ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ମଧୁର ଜଳର ଅଭାବ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ସମସ୍ୟା ଭାବେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଛି। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:

1. ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି: ଜନସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିବା ସହିତ ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟ, ବ୍ୟବସାୟ ଓ ଚାଷକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଜଳର ଚାହିଦା କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି।

2. ଅତ୍ୟଧିକ ଜଳ ଅପଚୟ: ଲୋକମାନେ ଟ୍ୟାପ୍ ଖୋଲା ଛାଡ଼ିଦେବା, ଗାଡ଼ି ଧୋଇବାରେ ଅତ୍ୟଧିକ ପାଣି ନଷ୍ଟ କରିବା ଓ ସଚେତନତାର ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ପ୍ରଚୁର ଜଳ ନଷ୍ଟ ହେଉଛି।

3. ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ: କାରଖାନାର ବିଷାକ୍ତ ଆବର୍ଜନା, ଗୃହସ୍ଥଳୀର ମଇଳା ଓ ଚାଷଜମିରେ ବ୍ୟବହୃତ ରାସାୟନିକ ସାର ନଦୀ, ପୋଖରୀ ଓ ହ୍ରଦର ପାଣିକୁ ଦୂଷିତ କରୁଛି।

4. ଜଙ୍ଗଲ କ୍ଷୟ: ଗଛଲତା କଟାଯିବା ଫଳରେ ବର୍ଷାର ପରିମାଣ କମୁଛି ଏବଂ ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର (Underground water level) ହ୍ରାସ ପାଉଛି।

ଜଳ ସମ୍ପଦ ସୁରକ୍ଷାର ଉପାୟ

ଜଳ ସଙ୍କଟରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ଆମକୁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ:

• ବର୍ଷା ଜଳ ଅମଳ (Rainwater Harvesting): ଛାତ ଓ ଖୋଲା ସ୍ଥାନରୁ ବର୍ଷା ପାଣିକୁ ଏକାଠି କରି ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ପୁନଃବ୍ୟବହାର କରିବା।

• ଜଳର ଅପଚୟ ରୋକିବା: ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ପାଣି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଏବଂ ବ୍ରଶ୍ କରିବା, ବାସନ ମାଜିବା ସମୟରେ ଟ୍ୟାପ୍ ବନ୍ଦ ରଖିବା।

• ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ରୋକିବା: ନଦୀ, ପୋଖରୀ ଓ ଜଳାଶୟଗୁଡ଼ିକରେ ମଇଳା ଓ କାରଖାନା ଆବର୍ଜନା ପକାଇବା ବନ୍ଦ କରିବା।

• ବୃକ୍ଷରୋପଣ: ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ଗଛ ଲଗାଇବା ଦ୍ୱାରା ନିୟମିତ ବର୍ଷା ହୁଏ ଏବଂ ଗଛର ଚେର ଭୂତଳ ଜଳକୁ ଧରିରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

• ଆଧୁନିକ ଚାଷପ୍ରଣାଳୀ: ଚାଷକାର୍ଯ୍ୟରେ ବୁନ୍ଦା ସିଞ୍ଚନ (Drip Irrigation) ଓ ସ୍ପ୍ରିଙ୍କଲର୍ (Sprinkler) ପଦ୍ଧତି ଆପଣାଇ ଜଳ ବଞ୍ଚାଯାଇପାରିବ।

ଉପସଂହାର

"ଜଳ ବଞ୍ଚାଅ, ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଅ"। ଜଳ ସମ୍ପଦର ସୁରକ୍ଷା କେବଳ ସରକାରଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ ନୁହେଁ, ଏହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। ଆଜି ଆମେ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ସଚେତନ ନହେଲେ, ଆଗାମୀ ଭବିଷ୍ୟତରେ ମାନବ ସଭ୍ୟତା ଏକ ସଙ୍କଟଜନକ ପରିସ୍ଥିତିର ସାମ୍ନା କରିବ। ତେଣୁ ଆସନ୍ତୁ ସମସ୍ତେ ମିଶି ଜଳର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଟୋପାକୁ ମୂଲ୍ୟବାନ୍ ଭାବି ଏହାର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଶପଥ ନେବା।