ପାଠ – ଭାଗବତ ସୂକ୍ତି-ସଂଗ୍ରହ
କବି – ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ
୧.
ମୋ ବୁଝିବାରେ
(କ) ଠିକ୍ ଉତ୍ତର ବାଛ
୧. “ଅନେକ ଜନ୍ମ ତପଫଳେ । ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ
ମହୀତଳେ ॥”
ପ୍ରଶ୍ନ: କାହା ଯୋଗୁଁ ପୃଥିବୀରେ ମନୁଷ୍ୟ
ଜନ୍ମ ଲାଭ କରେ?
ଉତ୍ତର: ଅନେକ ଜନ୍ମର ତପସ୍ୟା ଫଳ ଯୋଗୁଁ।
ଠିକ୍ ବିକଳ୍ପ – (ଗ)
୨. “ତା’ ଜନ୍ମ ଧନ୍ୟ ଏ ସଂସାରେ । ଯେ ରହେ ପର
ଉପକାରେ ॥”
ପ୍ରଶ୍ନ: ଏ ସଂସାରରେ କାହାର ଜନ୍ମ ଧନ୍ୟ
ହୋଇଥାଏ?
ଉତ୍ତର: ଯିଏ ସବୁବେଳେ ପରର ଉପକାର କରୁଥାଏ, ତାହାର ଜନ୍ମ ଧନ୍ୟ ହୋଇଥାଏ।
ଠିକ୍ ବିକଳ୍ପ – (କ)
୩. “ଯେ ପ୍ରାଣୀ ପରେ ହିଂସା କରେ । ଦେବତା
ପୂଜି ସେ ନ ତରେ ॥”
ପ୍ରଶ୍ନ: କେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା
କଲେ ମଧ୍ୟ ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ ନାହିଁ?
ଉତ୍ତର: ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ପରକୁ ହିଂସା କରୁଥାଏ।
ଠିକ୍ ବିକଳ୍ପ – (ଗ)
୪. “ଅମୃତ ବିନୟ ବଚନ । କହି ତୋଷିବ ପ୍ରାଣୀମନ
॥”
ପ୍ରଶ୍ନ: ପ୍ରାଣୀର ମନକୁ କିପରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ
କରିହେବ?
ଉତ୍ତର: ବିନମ୍ରତାର ସହିତ ମଧୁର କଥା କହି।
ଠିକ୍ ବିକଳ୍ପ – (ଖ)
୫. “ଉତ୍ତମ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗ ଯାର । ସେ କରେ
ଉତ୍ତମ ବେଭାର ॥”
ପ୍ରଶ୍ନ: କେଉଁଭଳି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସାଥିରେ
ମିଳାମିଶା କଲେ ଉତ୍ତମ ବ୍ୟବହାର ଶିଖିହୁଏ?
ଉତ୍ତର: ଉତ୍ତମ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ମିଳାମିଶା କଲେ।
ଠିକ୍ ବିକଳ୍ପ – (ଘ)
୬. “ସାକ୍ଷାତେ ଗୁରୁ ଯେ ଈଶ୍ୱର । ଗୁରୁଙ୍କୁ
ନମଣିବ ନର ॥”
ପ୍ରଶ୍ନ: ଗୁରୁଙ୍କୁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସହିତ କାହିଁକି
ତୁଳନା କରାଯାଇଛି?
ଉତ୍ତର: ଗୁରୁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଭଳି ଶିଷ୍ୟର ସର୍ବଦା ମଙ୍ଗଳ
କାମନା କରୁଥିବାରୁ।
ଠିକ୍ ବିକଳ୍ପ – (କ)
୭. “ମହତେ ଯାହା ଆଚରିବେ । ଇତରେ ତାହାହିଁ
କରିବେ ॥”
ପ୍ରଶ୍ନ: ଇତର ଲୋକେ ମହତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ
କାହିଁକି ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି?
ଉତ୍ତର: ମହତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ବିବେକବାନ୍ ଓ ଆଦର୍ଶବାଦୀ
ହୋଇଥିବାରୁ।
ଠିକ୍ ବିକଳ୍ପ – (ଗ)
୮. “ନିକଟେ ଥିଲେ ଅନାଦର । ଏହିଟି ସଂସାର
ବେଭାର ॥”
ପ୍ରଶ୍ନ: ନିକଟରେ ଚଳପ୍ରଚଳ ହେଉଥିବା
ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଲୋକେ ଆଦର ନକରିବାର କାରଣ କ’ଣ?
ଉତ୍ତର: ନିକଟରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଭଲ ଭାବରେ
ଜାଣିପାରୁଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଆଦର କମିଯାଏ।
ଠିକ୍ ବିକଳ୍ପ – (ଖ)
୯. “କର୍ମ କରଣେ ଫଳପାଇ । ପ୍ରାଣୀ ତା ଅବଶ୍ୟ
ଭୁଞ୍ଜଇ ॥”
ପ୍ରଶ୍ନ: ଏହି ପଦରୁ କେଉଁ ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରକାଶ
ପାଉଛି?
ଉତ୍ତର: ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ
ଭାବେ ଭୋଗ କରେ।
ଠିକ୍ ବିକଳ୍ପ – (ଖ)
୨. ମେଳମଶ ଯୋଡ଼ିବା
|
“କ” ସ୍ତମ୍ଭ |
“ଖ” ସ୍ତମ୍ଭ |
ଉତ୍ତର |
|
୧.
ତା’ ଜନ୍ମ ଧନ୍ୟ ଏ ସଂସାରେ |
ପର
ଉପକାର କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିର ଜନ୍ମ ଧନ୍ୟ |
୧
– ୩ |
|
୨.
ଯେ ପ୍ରାଣୀ ପରେ ହିଂସା କରେ |
ହିଂସାକାରୀ
ବ୍ୟକ୍ତି ଦେବତା ପୂଜିଲେ ମଧ୍ୟ ତରେ ନାହିଁ |
୨
– ୪ |
|
୩.
ଉତ୍ତମ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗ ଯାର |
ଉତ୍ତମ
ଲୋକଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ଉତ୍ତମ ବ୍ୟବହାର ଶିଖାଯାଏ |
୩
– ୧ |
|
୪.
ସାକ୍ଷାତେ ଗୁରୁ ଯେ ଈଶ୍ୱର |
ଗୁରୁଙ୍କୁ
ଭଗବାନଙ୍କ ସହିତ ତୁଳନା କରାଯାଇଛି |
୪
– ୨ |
|
୫.
ମହତେ ଯାହା ଆଚରିବେ |
ମହତ
ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଅନ୍ୟମାନେ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି |
୫
– ୬ |
|
୬.
କର୍ମ କରଣେ ଫଳପାଇ |
ନିଜ
କର୍ମର ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ଭୋଗ କରିବାକୁ ପଡ଼େ |
୬
– ୫ |
୩. ପଦଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଡ଼ି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦ ଲେଖ
୧. ଅନେକ ଜନ୍ମ ତପଫଳେ । — ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ମହୀତଳେ
॥
୨. ତା’ ଜନ୍ମ ଧନ୍ୟ ଏ ସଂସାରେ । — ଯେ ରହେ ପର
ଉପକାରେ ॥
୩. ଅମୃତ ବିନୟ ବଚନ । — କହି ତୋଷିବ ପ୍ରାଣୀମନ ॥
୪. ଉତ୍ତମ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗ ଯାର । — ସେ କରେ ଉତ୍ତମ
ବେଭାର ॥
୫. ସାକ୍ଷାତେ ଗୁରୁ ଯେ ଈଶ୍ୱର । — ଗୁରୁଙ୍କୁ
ନମଣିବ ନର ॥
୬. ମହତେ ଯାହା ଆଚରିବେ । — ଇତରେ ତାହାହିଁ
କରିବେ ॥
୭. ନିକଟେ ଥିଲେ ଅନାଦର । — ଏହିଟି ସଂସାର ବେଭାର
॥
୮. କର୍ମ କରଣେ ଫଳପାଇ । — ପ୍ରାଣୀ ତା ଅବଶ୍ୟ
ଭୁଞ୍ଜଇ ॥
୯. ଯେ ପ୍ରାଣୀ ପରେ ହିଂସା କରେ । — ଦେବତା ପୂଜି
ସେ ନ ତରେ ॥
୪. କବିତାର ପଦଗୁଡ଼ିକ ଆଲୋଚନା କରିବା
(କ) “ଅମୃତ ବିନୟ ବଚନ ।
କହି ତୋଷିବ ପ୍ରାଣୀମନ ॥”
ଉତ୍ତର:
ମଧୁର, ବିନମ୍ର ଓ ଭଦ୍ର କଥା ମନୁଷ୍ୟର ମନକୁ ଆନନ୍ଦିତ
କରେ। କଠୋର କଥା ମନରେ ଦୁଃଖ ଓ ଅସନ୍ତୋଷ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ତେଣୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ବିନୟର ସହିତ କଥା
କହିବା ଉଚିତ।
(ଖ) “ସାକ୍ଷାତେ ଗୁରୁ ଯେ
ଈଶ୍ୱର । ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମଣିବ ନର ॥”
ଉତ୍ତର:
ଗୁରୁ ଆମକୁ ଜ୍ଞାନ
ଦିଅନ୍ତି, ଭଲ–ମନ୍ଦର
ବିଚାର ଶିଖାନ୍ତି ଏବଂ ଜୀବନର ସଠିକ୍ ପଥ ଦେଖାନ୍ତି। ତେଣୁ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସମାନ ସମ୍ମାନ
ଦେବା ଉଚିତ।
୫. ଭାବିଚିନ୍ତି ଲେଖିବା
(କ) “ତା’ ଜନ୍ମ ଧନ୍ୟ ଏ
ସଂସାରେ । ଯେ ରହେ ପର ଉପକାରେ।”
ପ୍ରଶ୍ନ: ତୁମେ ଏହି ଉତ୍ତର ସହିତ ଏକମତ କି?
ଉତ୍ତର:
ହଁ, ମୁଁ ଏହି ମତ ସହିତ ଏକମତ। ମଣିଷ କେବଳ ନିଜ
ପାଇଁ ବଞ୍ଚିଲେ ତାହାର ଜୀବନର ସାର୍ଥକତା କମିଯାଏ। ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା,
ଅସହାୟଙ୍କୁ ସହଯୋଗ
କରିବା ଓ ସମାଜର ମଙ୍ଗଳ କରିବା ହେଉଛି ମଣିଷ ଜୀବନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ତେଣୁ ପରୋପକାରୀ
ବ୍ୟକ୍ତିର ଜୀବନ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଧନ୍ୟ।
(ଖ) “ଉତ୍ତମ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗ
ଯାର । ସେ କରେ ଉତ୍ତମ ବେଭାର।”
ପ୍ରଶ୍ନ: ଏହା କ’ଣ ସମ୍ଭବ? ତୁମେ ଜୀବନରେ ଏପରି ଅନୁଭବ କରିଛ କି?
ଉତ୍ତର:
ହଁ, ଏହା ସମ୍ଭବ। ଭଲ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହିତ ରହିଲେ
ଆମେ ସେମାନଙ୍କର ଭଲ ଗୁଣ, ଶୃଙ୍ଖଳା,
ସମୟାନୁବର୍ତ୍ତିତା ଓ
ଭଦ୍ର ବ୍ୟବହାର ଶିଖିପାରୁ। ଜଣେ ଭଲ ସାଙ୍ଗର ପ୍ରଭାବରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ନିୟମିତ ପାଠପଢ଼ା ଓ ଭଲ
ବ୍ୟବହାର ପ୍ରତି ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଛି।
(ଗ) “କର୍ମ କରଣେ ଫଳପାଇ
। ପ୍ରାଣୀ ତା ଅବଶ୍ୟ ଭୁଞ୍ଜଇ।”
ପ୍ରଶ୍ନ: ପାଠପଢ଼ାରେ ନିଜ କର୍ମର ଫଳ କିପରି ପାଇବ?
ଉତ୍ତର:
ପାଠପଢ଼ାରେ ମୁଁ ଯେତେ
ଅଧିକ ପରିଶ୍ରମ କରିବି, ମୋର
ଫଳାଫଳ ସେହି ଅନୁସାରେ ଭଲ ହେବ। ନିୟମିତ ପଢ଼ିବା, ଶିକ୍ଷକଙ୍କ କଥା ମାନିବା, ପୁନରାବୃତ୍ତି କରିବା ଓ ନିଜ ଭୁଲକୁ ସୁଧାରିବା
ଦ୍ୱାରା ଭଲ ଫଳ ମିଳିପାରିବ। ଅବହେଳା କଲେ ତାହାର ଖରାପ ଫଳ ମଧ୍ୟ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
୬. ପଦର ରଚନା
ଏହି ପାଠର ପଦଗୁଡ଼ିକର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ:
୧. ଦୁଇଟି ପାଦ ମିଶି ଗୋଟିଏ ପଦ ଗଠିତ ହୋଇଛି।
୨. ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାଦର
ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟା ରହିଛି।
୩. ପଦଗୁଡ଼ିକ ଭାଗବତ
ବାଣୀ/ଗୁଜରୀ ଛନ୍ଦରେ ରଚିତ।
୪. ପାଦଗୁଡ଼ିକର ଶେଷ
ଅକ୍ଷରରେ ମିଳନ ରହିଛି। ଏହାକୁ ପ୍ରାନ୍ତ ମିଳନ କୁହାଯାଏ।
୫. କେତେକ ପଦରେ ଉପଧା
ମିଳନ ଦେଖାଯାଏ। ଯଥା – କରିବେ – ଆଚରିବେ।
୬. ଗାୟନ ସମୟରେ
ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ଯତିପାତ ହୁଏ।
୭. କେତେକ ସ୍ଥାନରେ
ସମାନ ବା ସମାନ ଧ୍ୱନିର ଶବ୍ଦର ପୁନରାବୃତ୍ତି ହୋଇଛି।
୮. ସଙ୍ଗ
– ସଙ୍ଗେ ଭଳି
ଶବ୍ଦରେ ଏକାର ଯୋଗ ହୋଇ ଅର୍ଥରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଛି।
୭. ଅନୁମାନ ଓ କଳ୍ପନା
(କ) “ଅମୃତ ବିନୟ ବଚନ”
୧.
ବିନୟପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଶୁଣିଲେ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ କି ଭାବ ଜାଗ୍ରତ ହେବ?
ଉତ୍ତର:
ବିନୟପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା
ଶୁଣିଲେ ମନରେ ଆନନ୍ଦ, ଶାନ୍ତି,
ସ୍ନେହ ଓ ସମ୍ମାନର ଭାବ
ଜାଗ୍ରତ ହୁଏ।
୨.
ବିନୟ ବଚନ ନ କହୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିର କି କ୍ଷତି ହେବ?
ଉତ୍ତର:
କଠୋର ଓ ଅବିନୟୀ କଥା
ଯୋଗୁଁ ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଭଲପାଇବା ଓ ସମ୍ମାନ ହରାଇପାରେ। ତାଙ୍କ ସହିତ ଲୋକେ ମିଶିବାକୁ ପସନ୍ଦ
କରିବେ ନାହିଁ।
୩.
ସମସ୍ତେ ବିନୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କଥା କହିଲେ ସମାଜରେ କ’ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବ?
ଉତ୍ତର:
ସମାଜରେ ପରସ୍ପର ସ୍ନେହ,
ସମ୍ମାନ, ଏକତା ଓ ଶାନ୍ତି ବଢ଼ିବ। ବିବାଦ ଓ
ମନୋମାଳିନ୍ୟ କମିବ।
୪.
ବିନୟ ବଚନକୁ ‘ଅମୃତ’ କୁହାଯାଇଛି କାହିଁକି?
ଉତ୍ତର:
ଅମୃତ ଯେପରି ଜୀବନକୁ
ଆନନ୍ଦ ଓ ସୁଖ ଦିଏ, ସେହିପରି
ମଧୁର ଓ ବିନୟପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ମଣିଷର ମନକୁ ଶାନ୍ତି ଓ ଆନନ୍ଦ ଦିଏ। ତେଣୁ ବିନୟ ବଚନକୁ ‘ଅମୃତ’
କୁହାଯାଇଛି।
୮. “ଉତ୍ତମ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗ ଯାର”
୧.
ଦୁର୍ଜନଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ରହିଲେ କ’ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବ?
ଉତ୍ତର:
ଦୁର୍ଜନଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ
ରହିଲେ ମଣିଷର ଭଲ ଗୁଣ ନଷ୍ଟ ହୋଇ ଖରାପ ଅଭ୍ୟାସ ଓ ଦୁର୍ଗୁଣ ବଢ଼ିପାରେ।
୨.
ସମାଜରେ ଉତ୍ତମ ଲୋକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିଲେ କ’ଣ ଉନ୍ନତି ହେବ?
ଉତ୍ତର:
ସମାଜରେ ଶାନ୍ତି,
ଶୃଙ୍ଖଳା, ପରୋପକାର, ସତ୍ୟ ଓ ନ୍ୟାୟର ଭାବ ବଢ଼ିବ। ଫଳରେ ସମାଜର
ସାମଗ୍ରିକ ଉନ୍ନତି ହେବ।
୩.
ଭଲ ସାଙ୍ଗ ସହିତ ମିଳାମିଶା କଲେ ତୁମ ସ୍ୱଭାବରେ କି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିବ?
ଉତ୍ତର:
ମୋର ସ୍ୱଭାବରେ ଶୃଙ୍ଖଳା,
ନିୟମିତତା, ସହଯୋଗ, ସତ୍ୟବାଦିତା ଓ ଭଦ୍ରତା ବଢ଼ିବ।
୪.
ନୀଚ ବ୍ୟକ୍ତିର ସଙ୍ଗତିରେ କ’ଣ କ୍ଷତି ହେବ?
ଉତ୍ତର:
ନୀଚ ବ୍ୟକ୍ତିର
ସଙ୍ଗତିରେ ଖରାପ ଅଭ୍ୟାସ ଗଢ଼ିଉଠେ, ଭଲ
ଚରିତ୍ର ନଷ୍ଟ ହୁଏ ଏବଂ ଜୀବନର ଉନ୍ନତିରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।
୯. “ସାକ୍ଷାତେ ଗୁରୁ ଯେ ଈଶ୍ୱର”
୧.
ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅବହେଳା କଲେ ଶିଷ୍ୟର ଅବନତି କାହିଁକି ହେବ?
ଉତ୍ତର:
ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟକୁ ଜ୍ଞାନ,
ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ସଠିକ୍
ଜୀବନପଥ ଦେଖାନ୍ତି। ଗୁରୁଙ୍କ ଉପଦେଶକୁ ଅବହେଳା କଲେ ଶିଷ୍ୟ ଠିକ୍ ପଥରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୋଇପାରେ।
ତେଣୁ ତା’ର ଅବନତି ହୋଇପାରେ।
୨.
ଗୁରୁଦିବସରେ ଗୁରୁପୂଜା କଲେ କେଉଁ ଭାବନା ଜାଗ୍ରତ ହୁଏ?
ଉତ୍ତର:
ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରତି
ଶ୍ରଦ୍ଧା, କୃତଜ୍ଞତା,
ସମ୍ମାନ ଓ ଭଲପାଇବାର
ଭାବନା ଜାଗ୍ରତ ହୁଏ।
୩.
ଗୁରୁ ସାଧାରଣ ମଣିଷ ନୁହନ୍ତି ବୋଲି କାହିଁକି କୁହାଯାଏ?
ଉତ୍ତର:
ଗୁରୁ ନିଜ ଜ୍ଞାନ
ଦ୍ୱାରା ଶିଷ୍ୟର ଅଜ୍ଞାନ ଦୂର କରନ୍ତି, ଭଲ–ମନ୍ଦର
ବିଚାର ଶିଖାନ୍ତି ଓ ଜୀବନର ଉଚିତ ମାର୍ଗ ଦେଖାନ୍ତି। ତେଣୁ ଗୁରୁଙ୍କର ସ୍ଥାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚ।
୪.
ଈଶ୍ୱର ଓ ଗୁରୁ ଆମ ପାଇଁ କ’ଣ କରନ୍ତି?
ଉତ୍ତର:
ଈଶ୍ୱର ଆମକୁ ଜୀବନ
ଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ଗୁରୁ ଆମ ଜୀବନକୁ ଜ୍ଞାନ ଓ ନୀତିର ଆଲୋକରେ ଗଢ଼ି ତୋଳନ୍ତି। ଈଶ୍ୱର ଜୀବନ
ଦିଅନ୍ତି, ଗୁରୁ
ଜୀବନକୁ ସଠିକ୍ ଦିଗ ଦିଅନ୍ତି।
୧୦. “ନିକଟେ ଥିଲେ ଅନାଦର”
୧.
“ଅତି ପରିଚୟେ ଗୌରବ ନଷ୍ଟ” ସହିତ ଏହି ପଦର ସମ୍ପର୍କ କ’ଣ?
ଉତ୍ତର:
ଉଭୟର ଅର୍ଥ ପ୍ରାୟ ଏକ।
କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସହିତ ଅତ୍ୟଧିକ ନିକଟତା ଓ ପରିଚୟ ହୋଇଗଲେ ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଆମେ
ପୂର୍ବପରି ଅନୁଭବ କରିନପାରୁ। ତେଣୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଆଦର କମିଯାଇପାରେ।
୨.
ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଗୁଣୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସହିତ ଅତି ପରିଚିତ ହେଲେ କିପରି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ?
ଉତ୍ତର:
ଅତି ପରିଚିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ
ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ସର୍ବଦା ସମ୍ମାନ, ଶ୍ରଦ୍ଧା
ଓ ଭଦ୍ର ବ୍ୟବହାର ରଖିବା ଉଚିତ।
୩.
ଜ୍ଞାନୀ ଓ ସମ୍ମାନସ୍ପଦ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଅବମାନ କଲେ ସମାଜର କ’ଣ କ୍ଷତି ହେବ?
ଉତ୍ତର:
ଏହା ଫଳରେ ସମାଜରେ
ଜ୍ଞାନ ଓ ଗୁଣର ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ କମିଯିବ। ଯୁବପିଢ଼ି ଆଦର୍ଶ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିବାରୁ
ବଞ୍ଚିତ ହେବ।
୪.
“ଦୂରପର୍ବତ ସୁନ୍ଦର” ପ୍ରବଚନର ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ କ’ଣ?
ଉତ୍ତର:
ଦୂରରୁ ପର୍ବତ ଅତ୍ୟନ୍ତ
ସୁନ୍ଦର ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ
ନିକଟକୁ ଗଲେ ତାହାର ଅନେକ ଅସୁବିଧା ଦେଖାଯାଏ। ସେହିପରି ଦୂରର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଗୁଣ ଅଧିକ
ଆକର୍ଷଣୀୟ ଲାଗେ, ନିକଟ
ପରିଚୟରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଆମର ଆକର୍ଷଣ କମିପାରେ।
୧୧. “କର୍ମ କରଣେ ଫଳପାଇ”
୧.
ପରିଶ୍ରମ କରି ମଧ୍ୟ ପରୀକ୍ଷାରେ ଭଲ ଫଳ ନମିଳିଲେ କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ?
ଉତ୍ତର:
ହତାଶ ନହୋଇ ନିଜ ଭୁଲ
ଖୋଜିବା ଉଚିତ। କେଉଁ ବିଷୟରେ ଦୁର୍ବଳତା ରହିଛି ତାହା ଚିହ୍ନଟ କରି ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା
ଏବଂ ଅଧିକ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ଭାବରେ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ।
୨.
ପାଠପଢ଼ାରେ ଅବହେଳା କଲେ ନିଜକୁ କିପରି ସଜାଡ଼ିବ?
ଉତ୍ତର:
ପାଠପଢ଼ା ପାଇଁ ଦୈନିକ
ସମୟସାରଣୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବି। ନିୟମିତ ପଢ଼ିବି, ପଢ଼ିଥିବା ବିଷୟର ପୁନରାବୃତ୍ତି କରିବି ଏବଂ ମୋବାଇଲ୍ ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ
ବିକ୍ଷେପରୁ ଦୂରେ ରହିବି।
୧୨. ବାଦବିବାଦ
ବିଷୟ: “ତା’ ଜନ୍ମ ଧନ୍ୟ ଏ ସଂସାରେ, ଯେ ରହେ ପର ଉପକାରେ।”
ସପକ୍ଷରେ
ପରୋପକାର ହେଉଛି ମଣିଷର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣ। ଅନ୍ୟର
ଦୁଃଖରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସମାଜର ମଙ୍ଗଳ ହୁଏ। ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଅନ୍ୟର ଉପକାର କରେ,
ସେ ସମାଜରେ ସମ୍ମାନ
ପାଏ। ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଦର୍ଶ ହୋଇଥାଏ। ତେଣୁ ପରୋପକାରୀ ମଣିଷର ଜନ୍ମ ନିଶ୍ଚିତ
ଭାବେ ଧନ୍ୟ।
ବିପକ୍ଷରେ
ମଣିଷ ଯଦି ସବୁବେଳେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଉପକାର କରି
ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ଅବହେଳା କରେ, ତେବେ
ନିଜ ଜୀବନରେ ଅସୁବିଧା ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ ପରୋପକାର ସହିତ ନିଜ ପ୍ରତି ଓ ପରିବାର ପ୍ରତି
କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ନିଷ୍ପତ୍ତି
ପରୋପକାର ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମଣିଷ ଜୀବନର ଏକ
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣ। କିନ୍ତୁ ପରୋପକାର କରିବା ସମୟରେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଓ ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ
ଦେବା ଉଚିତ।
୧୩. ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ସୂକ୍ତିରେ ପ୍ରକାଶିତ ଭାବ
ରେଖାଚିତ୍ର ପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଭାବଗୁଡ଼ିକ
ଲେଖିପାରିବ:
- ପରୋପକାର
- ମାନବିକତା
- ଗୁରୁଭକ୍ତି
- ବିନୟ
- ମଧୁର ବଚନ
- ଉତ୍ତମ ସଙ୍ଗତି
- ସଦାଚାର
- କର୍ମଫଳ
- ହିଂସା ପରିହାର
- ମହତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଅନୁସରଣ
- ସମ୍ମାନ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା
- ନୀତିଶିକ୍ଷା
୧୪. ପଦ ଓ ତା’ ପାଇଁ ପ୍ରବଚନ
ପଦ:
“ନିକଟେ ଥିଲେ ଅନାଦର ।
ଏହିଟି ସଂସାର ବେଭାର ॥”
ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରବଚନ:
“ଅତି ପରିଚୟେ ଗୌରବ
ନଷ୍ଟ।”
ଅର୍ଥ: ଅତ୍ୟଧିକ ପରିଚୟ ହୋଇଗଲେ ବ୍ୟକ୍ତିର ମହତ୍ତ୍ୱ
ଓ ଗୌରବ ପ୍ରତି ଆମର ସମ୍ମାନ କମିଯାଇପାରେ।
୧୫. ପାଠ୍ୟବହିର୍ଭୂତ – “ତୁମ କଥା”
(କ) ଆଦର୍ଶ ଗୁରୁ
ସମ୍ପର୍କରେ
ଉତ୍ତର:
ମୋ ଜୀବନରେ ମୋର ଜଣେ
ଆଦର୍ଶ ଗୁରୁ ଅଛନ୍ତି। ସେ କେବଳ ମୋତେ ପାଠ ପଢ଼ାନ୍ତି ନାହିଁ, ବରଂ ଭଲ ମଣିଷ ହେବାକୁ ମଧ୍ୟ ଶିଖାନ୍ତି। ସେ
ସବୁବେଳେ ସତ୍ୟ କହିବା, ଶୃଙ୍ଖଳା
ପାଳନ କରିବା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ ଦିଅନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଉପଦେଶ ମୋ
ଜୀବନକୁ ସଠିକ୍ ଦିଗ ଦେଇଛି। ତେଣୁ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରଦ୍ଧା କରେ।
(ଖ) ଉତ୍ତମ ସାଙ୍ଗର
ପ୍ରଭାବ
ଉତ୍ତର:
ମୋର ଜଣେ ଉତ୍ତମ ସାଙ୍ଗ
ଅଛି, ଯିଏ ସବୁବେଳେ ନିୟମିତ
ଭାବେ ପାଠ ପଢ଼େ ଓ ସମୟର ସଦୁପଯୋଗ କରେ। ତାଙ୍କ ସହିତ ମିଳାମିଶା କରିବା ପରେ ମୋର ମଧ୍ୟ ନିୟମିତ
ପଢ଼ିବା ଓ ସମୟାନୁବର୍ତ୍ତିତାର ଅଭ୍ୟାସ ହୋଇଛି। ତାଙ୍କଠାରୁ ମୁଁ ଭଲ ବ୍ୟବହାର ଓ ସହଯୋଗର
ମନୋଭାବ ଶିଖିଛି। ତେଣୁ ଉତ୍ତମ ସଙ୍ଗତି ମଣିଷର ଚରିତ୍ରକୁ ଭଲ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ କରେ।
⭐ ପରୀକ୍ଷା
ପାଇଁ ମନେ ରଖିବାକୁ ୫ଟି ମୁଖ୍ୟ ଶିକ୍ଷା
- ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ଅନେକ ଜନ୍ମର ତପସ୍ୟାର
ଫଳ।
- ପରୋପକାର କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିର ଜୀବନ
ଧନ୍ୟ।
- ବିନୟ ଓ ମଧୁର ବଚନ ମଣିଷର ମନକୁ
ଜିତିପାରେ।
- ଉତ୍ତମ ସଙ୍ଗତି ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଗଢ଼େ।
- ମଣିଷ ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ
ଭୋଗ କରେ।
(କ) ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଠିକ୍ ଉତ୍ତର ପାଖରେ ତାରା (★) ଚିହ୍ନ ଦିଅ।
(୧) 'ଅନେକ ଜନ୍ମ ତପଫଳେ,
ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ମହୀତଳେ'
– କାହା ଯୋଗୁଁ ପୃଥିବୀରେ ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ଲାଭ କରେ ବୋଲି ଉପରିଲିଖିତ ପଦରେ କୁହାଯାଇଛି ?
- ଅନେକ
ଜନ୍ମର ତପସ୍ୟା ଫଳ ଯୋଗୁଁ। ★
(୨) 'ତା'
ଜନ୍ମ ଧନ୍ୟ ଏ ସଂସାରେ,
ଯେ ରହେ ପର ଉପକାରେ'
– ଏ ସଂସାରରେ କାହାର ଜନ୍ମ ଧନ୍ୟ ହୋଇଥାଏ ?
- (କ) ଯିଏ ସବୁବେଳେ ପରର ଉପକାର କରୁଥାଏ। ★
(୩) 'ଯେ ପ୍ରାଣୀ ପରେ ହିଂସା କରେ,
ଦେବତା ପୂଜି ସେ ନ ତରେ'
– କେଉଁ ପ୍ରାଣୀ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ମଧ୍ୟ ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ ନାହିଁ ବୋଲି ଉପରିଲିଖିତ ପଦରୁ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି ?
- (ଗ) ଯେଉଁ
ମନୁଷ୍ୟ ପରକୁ ହିଂସା କରୁଥାଏ। ★
(୪) 'ଅମୃତ ବିନୟ ବଚନ,
କହି ତୋଷିବ ପ୍ରାଣୀମନ'
– ପ୍ରାଣୀର ମନକୁ କିପରି ଭାବେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିହେବ ବୋଲି ଉକ୍ତ ପଦରେ କୁହାଯାଇଛି ?
- (ଖ) ବିନୟର ସହ ମଧୁର କଥା କହି। ★
(୫) 'ଉତ୍ତମ ସଙ୍ଗ ସଙ୍ଗ ଯାର,
ସେ କରେ ଉତ୍ତମ ବ୍ୟବହାର'
– କେଉଁ ଭଳି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସାଥ୍ରେ ମିଳାମିଶା କଲେ ତାଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍ତମ ବ୍ୟବହାର ଶିକ୍ଷା କରିହୁଏ ?
- (ଘ) ଉତ୍ତମ ଲୋକ ସହିତ ମିଳାମିଶା କଲେ। ★
(୬) 'ସାକ୍ଷାତେ ଗୁରୁ ଯେ ଈଶ୍ଵର,
ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମଣିବ ନର'
– ଗୁରୁଙ୍କୁ ଈଶ୍ଵରଙ୍କ ସହିତ ତୁଳନା କରିବାର କାରଣ କ’ଣ ?
- (ଗ) ଗୁରୁ
ଶିଷ୍ୟକୁ ସତ୍ ଉପଦେଶ ଦେଇ ଉନ୍ନତିର ପଥ ଦେଖାଉଥିବାରୁ। ★
(୭) 'ମହତ ଯାହା ଆଚରିବେ,
ଇତରେ ତାହାହିଁ କରିବେ'
– ଇତର ଲୋକେ ମହତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କାହିଁକି ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ?
- (ଗ) ବିବେକବାନ୍ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବାରୁ। ★
(୮) 'ନିକଟେ ଥିଲେ ଅନାଦର,
ଏହିଟି ସଂସାର ବ୍ୟବହାର'
– ନିକଟରେ ଚଳପ୍ରଚଳ ହେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଲୋକେ ଆଦର ନକରିବାର କାରଣ କ’ଣ ?
- (ଘ) ସାଂସାରିକ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଅତି ପରିଚିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉ ନଥିବାରୁ। ★
(୯) 'କର୍ମ କରେଣ ଫଳପାଇ,
ପ୍ରାଣୀ ତା ଅବଶ୍ୟ ଭୋଗଇ'
– ଏହି ପଦରୁ କେଉଁ ଭାବ ପ୍ରକାଶ ପାଉଛି ?
- (ଖ) କର୍ମଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼େ। ★
‘ମିଳିମିଶି ଯୋଡ଼ିବା’ ଅଂଶର ଉତ୍ତର:
|
‘କ’ ଓମ୍ |
‘ଖ’ ଓମ୍ |
|
(୧) ତା’ ଜନ୍ମ ଧନ୍ୟ ଏ ସଂସାରେ,
ଯେ ରହେ ପର ଉପକାରେ। |
(୩) ଯିଏ ପରର ଉପକାର ସାଧନ ପାଇଁ ନିଜକୁ ନିୟୋଗ କରିଥାଏ ତା’ର ଜନ୍ମ ଏ ସଂସାରେ ଧନ୍ୟ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ। |
|
(୨) ଯେ ପ୍ରାଣୀ ପରେ ହିଂସା କରେ,
ଦେବତା ପୂଜି ସେ ନ ତରେ। |
(୪) ଯେଉଁ ପ୍ରାଣୀ ସବୁବେଳେ ଅନ୍ୟକୁ ହିଂସା କରୁଥାଏ,
ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଯେତେ ପୂଜା କଲେ ମଧ୍ୟ ସଂସାରରୁ ତରି ନଥାଏ। |
|
(୩) ଉତ୍ତମ ସଙ୍ଗ ସଙ୍ଗ ଯାର,
ସେ କରେ ଉତ୍ତମ ବ୍ୟବହାର। |
(୧) ଉତ୍ତମ ମନୁଷ୍ୟ ସହିତ ଯେ ମିଳାମିଶା କରେ ସେ ଉତ୍ତମ ବ୍ୟବହାର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥାଏ। |
|
(୪) ସାକ୍ଷାତେ ଗୁରୁ ଯେ ଈଶ୍ଵର,
ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମଣିବ ନର। |
(୨) ଗୁରୁଙ୍କ କୃପା ବିନା ଶିଷ୍ୟର କେବେ ହେଲେ ଉନ୍ନତି ସମ୍ଭବ ହୋଇନଥାଏ,
ତେଣୁ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଭଗବାନଙ୍କ ସହିତ ତୁଳନା କରାଯାଇଛି। |
|
(୫) ମହତ ଯାହା ଆଚରିବେ,
ଇତରେ ତାହାହିଁ କରିବେ। |
(୬) ମହତ ବ୍ୟକ୍ତିର ଆଚାର ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ମହତ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟ ଲୋକେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି। |
|
(୬) କର୍ମ କରେଣ ଫଳପାଇ,
ପ୍ରାଣୀ ତା ଅବଶ୍ୟ ଭୋଗଇ। |
(୫) ମନୁଷ୍ୟ ଯେଉଁ କର୍ମ କରିଥାଏ,
ତାକୁ ସେହି କର୍ମର ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଭୋଗ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। |
ଅନେକ ଜନ୍ମ ତପଫଳେ ।
ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ମହାତଳେ ॥
ତା’ ଜନ୍ମ ଧନ୍ୟ ଏ ସଂସାରେ ।
ସେ ରହେ ପର ଉପକାରେ ॥
ସେ ପ୍ରାଣୀ ପରେ ହିଂସା କରେ ।
ଦେବତା ପୂଜି ସେ ନ ଡରେ ॥
ଅଧିକ ବିନୟ ବଚନ ।
କହି ତୋଷଇ ପ୍ରାଣୀମନ ॥
ଉଭୟ ସଙ୍ଗେ ସମାଦର ।
ସେ କରେ ଉଭୟ ବ୍ୟବହାର ॥
ସାଧନରେ ଗୁରୁପଦେ ଶିର ।
ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କର ॥
ମହତେ ଯାହା ଆଚରିବେ ।
ଉତରେ ତାହାହିଁ କରିବେ ॥
ନିକଟେ ଥିଲେ ଅନାଦର ।
ଏହି ସଂସାର ବ୍ୟବହାର ॥
କର୍ମ କରିଲେ ଫଳ ପାଇବ ।
ପ୍ରାଣୀ ତା’ ଅଧର୍ମ ଭୁଲିବ ॥
୧. ଠିକ୍ ଉତ୍ତର ବାଛ
(କ) “ଅନେକ ଜନ୍ମ ତପଫଳେ / ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ମହାତଳେ”ର ଭାବ କ’ଣ?
ଉତ୍ତର: ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ଅତ୍ୟନ୍ତ
ଦୁର୍ଲଭ ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ। ଅନେକ ଜନ୍ମର ତପସ୍ୟା ଓ ପୁଣ୍ୟଫଳରେ ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ମିଳେ।
(ଖ) “ତା’ ଜନ୍ମ ଧନ୍ୟ ଏ ସଂସାରେ / ସେ ରହେ ପର ଉପକାରେ”ର ଠିକ୍ ଅର୍ଥ
କ’ଣ?
ଉତ୍ତର: ଯେଉଁ ମଣିଷ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ
ଉପକାର କରି ଜୀବନ ବିତାଏ, ତାହାର ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ ଓ ଧନ୍ୟ ହୁଏ।
(ଗ) “ସେ ପ୍ରାଣୀ ପରେ ହିଂସା କରେ / ଦେବତା ପୂଜି ସେ ନ ଡରେ”ର ଶିକ୍ଷା
କ’ଣ?
ଉତ୍ତର: ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ହିଂସା
କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। କେବଳ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ହେବ ନାହିଁ; ମଣିଷ ପ୍ରତି ଦୟା, ଅହିଂସା ଓ
ଭଲ ଆଚରଣ ରଖିବା ଦରକାର।
(ଘ) “ଅଧିକ ବିନୟ ବଚନ / କହି ତୋଷଇ ପ୍ରାଣୀମନ”ର ଭାବ କ’ଣ?
ଉତ୍ତର: ନମ୍ର ଓ ମଧୁର କଥା କହିଲେ
ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମନ ଖୁସି ହୁଏ। ତେଣୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ବିନୟପୂର୍ବକ କଥା କହିବା ଉଚିତ।
(ଙ) “ଉଭୟ ସଙ୍ଗେ ସମାଦର / ସେ କରେ ଉଭୟ ବ୍ୟବହାର”ର ଅର୍ଥ କ’ଣ?
ଉତ୍ତର: ମହତ୍ ମଣିଷ ଉଚ୍ଚ-ନୀଚ,
ଧନୀ-ଦରିଦ୍ର କିମ୍ବା ନିକଟ-ଦୂର—ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରେ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ଭଲ ବ୍ୟବହାର
କରେ।
(ଚ) “ସାଧନରେ ଗୁରୁପଦେ ଶିର / ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କର”ର ଶିକ୍ଷା କ’ଣ?
ଉତ୍ତର: ଗୁରୁ ଜ୍ଞାନ ଓ ଜୀବନର
ସଠିକ୍ ପଥ ଦେଖାନ୍ତି। ତେଣୁ ଶିଷ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ନମ୍ରତାର ସହିତ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଏବଂ
ତାଙ୍କ ଉପଦେଶ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।
(ଛ) “ମହତେ ଯାହା ଆଚରିବେ / ଉତରେ ତାହାହିଁ କରିବେ”ର ଅର୍ଥ କ’ଣ?
ଉତ୍ତର: ମହତ୍ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଯେପରି
ଆଚରଣ କରନ୍ତି, ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ ସେହି ଆଚରଣକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ତେଣୁ ଆଦର୍ଶ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ
ସଦା ଭଲ ଉଦାହରଣ ଦେବା ଉଚିତ।
(ଜ) “ନିକଟେ ଥିଲେ ଅନାଦର / ଏହି ସଂସାର ବ୍ୟବହାର”ର ଭାବ କ’ଣ?
ଉତ୍ତର: ମଣିଷ ପାଖରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ
ମୂଲ୍ୟକୁ ଅନେକ ସମୟରେ ବୁଝେ ନାହିଁ; ଦୂରର ଲୋକଙ୍କୁ ଅଧିକ ସମ୍ମାନ କରେ। ଏହା ସଂସାରର ଏକ
ଦୁଃଖଦ ବ୍ୟବହାର।
(ଝ) “କର୍ମ କରିଲେ ଫଳ ପାଇବ”ର ଅର୍ଥ କ’ଣ?
ଉତ୍ତର: ମଣିଷ ଯେପରି କର୍ମ କରେ,
ସେହି ଅନୁସାରେ ତାହାର ଫଳ ପାଏ। ଭଲ କର୍ମର ଭଲ ଫଳ ଓ ଖରାପ କର୍ମର ଖରାପ ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ମିଳେ।
୨. “ମିଳିମିଶି ଯୋଡ଼ିବା” — ମେଳ
|
‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ |
‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ଠିକ୍ ଅର୍ଥ |
|
ଅନେକ ଜନ୍ମ ତପଫଳେ, ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ମହାତଳେ |
ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଓ ପୁଣ୍ୟଫଳର ଫଳ। |
|
ତା’ ଜନ୍ମ ଧନ୍ୟ ଏ ସଂସାରେ, ସେ ରହେ ପର ଉପକାରେ |
ପରୋପକାରୀ ମଣିଷର ଜୀବନ ସାର୍ଥକ। |
|
ସେ ପ୍ରାଣୀ ପରେ ହିଂସା କରେ, ଦେବତା ପୂଜି ସେ ନ ଡରେ |
ପୂଜାଠାରୁ ଅହିଂସା ଓ ଦୟା ଅଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। |
|
ଅଧିକ ବିନୟ ବଚନ, କହି ତୋଷଇ ପ୍ରାଣୀମନ |
ବିନୟ ଓ ମଧୁର କଥା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମନକୁ ଖୁସି କରେ। |
|
ଉଭୟ ସଙ୍ଗେ ସମାଦର, ସେ କରେ ଉଭୟ ବ୍ୟବହାର |
ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ସମାନ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। |
|
ସାଧନରେ ଗୁରୁପଦେ ଶିର, ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କର |
ଗୁରୁଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା କରି ତାଙ୍କ ଉପଦେଶ ମାନିବା ଦରକାର। |
|
ମହତେ ଯାହା ଆଚରିବେ, ଉତରେ ତାହାହିଁ କରିବେ |
ମହତ୍ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଆଚରଣକୁ ଅନ୍ୟମାନେ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। |
|
ନିକଟେ ଥିଲେ ଅନାଦର, ଏହି ସଂସାର ବ୍ୟବହାର |
ନିକଟର ଲୋକଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରିବା ମଣିଷର ଦୁର୍ବଳତା। |
|
କର୍ମ କରିଲେ ଫଳ ପାଇବ, ପ୍ରାଣୀ ତା’ ଅଧର୍ମ ଭୁଲିବ |
କର୍ମ ଅନୁସାରେ ମଣିଷକୁ ଫଳ ଭୋଗ କରିବାକୁ ପଡ଼େ। |
୩. ଭାବିଚିନ୍ତି ଲେଖିବା
(କ) ପରୋପକାରୀ ମଣିଷର ଜୀବନ କାହିଁକି ଧନ୍ୟ?
ପରୋପକାରୀ ମଣିଷ ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ଭୁଲି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ।
ସେ ଅସହାୟଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରେ, ରୋଗୀଙ୍କ ସେବା କରେ, ଗରିବଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରେ ଓ ସମାଜର ମଙ୍ଗଳ
ପାଇଁ କାମ କରେ। ଏପରି ଜୀବନ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉପକାରୀ ହେବାରୁ ସାର୍ଥକ ଓ ଧନ୍ୟ ହୁଏ।
(ଖ) ମଧୁର ଓ ବିନୟପୂର୍ଣ୍ଣ କଥାର ପ୍ରଭାବ କ’ଣ?
ମଧୁର କଥା ମଣିଷର ମନକୁ ଶାନ୍ତ କରେ ଏବଂ ସମ୍ପର୍କକୁ ଦୃଢ଼ କରେ।
ବିନୟପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ ଶତ୍ରୁମନ ମଧ୍ୟ ନରମ ହୋଇପାରେ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ କଠୋର କଥା ମନରେ ଦୁଃଖ,
ରାଗ ଓ ଦୂରତା ସୃଷ୍ଟି କରେ।
(ଗ) ଗୁରୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଦରକାର କାହିଁକି?
ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଦିଅନ୍ତି, ଭୁଲ ଦେଖାଇ ସୁଧାରନ୍ତି ଓ ଜୀବନର
ଠିକ୍ ପଥ ଦେଖାନ୍ତି। ଗୁରୁଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଶିଷ୍ୟ ଭଲ ଚରିତ୍ରବାନ ଓ ଦାୟିତ୍ୱଶୀଳ ମଣିଷ
ହୋଇପାରେ। ସେହିପାଇଁ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସଦା ସମ୍ମାନ ଓ କୃତଜ୍ଞତା ଜଣାଇବା ଦରକାର।
(ଘ) ମଣିଷ ନିକଟ ଲୋକଙ୍କୁ କାହିଁକି ଅନାଦର କରେ?
ନିକଟର ଲୋକମାନେ ସଦା ଆମ ସହିତ ରହୁଥିବାରୁ ଆମେ ସେମାନଙ୍କ ସେବା ଓ
ତ୍ୟାଗକୁ ସାଧାରଣ କଥା ଭାବିନେଉ। ଦୂରର ଲୋକଙ୍କ ଭଲ ଗୁଣ ଆମକୁ ନୂଆ ଲାଗେ, କିନ୍ତୁ ନିକଟର
ଲୋକଙ୍କ ଗୁଣ ଆମ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ମନୋଭାବକୁ ବଦଳାଇ ନିକଟଜନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ
କରିବା ଉଚିତ।
୪. ପାଠର ପଦଗୁଡ଼ିକର ମିଳ
1
ଅନେକ ଜନ୍ମ ତପଫଳେ — ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ମହାତଳେ।
2
ତା’ ଜନ୍ମ ଧନ୍ୟ ଏ ସଂସାରେ — ସେ ରହେ ପର ଉପକାରେ।
3
ସେ ପ୍ରାଣୀ ପରେ ହିଂସା କରେ — ଦେବତା ପୂଜି ସେ ନ ଡରେ।
4
ଅଧିକ ବିନୟ ବଚନ — କହି ତୋଷଇ ପ୍ରାଣୀମନ।
5
ଉଭୟ ସଙ୍ଗେ ସମାଦର — ସେ କରେ ଉଭୟ ବ୍ୟବହାର।
6
ସାଧନରେ ଗୁରୁପଦେ ଶିର — ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କର।
7
ମହତେ ଯାହା ଆଚରିବେ — ଉତରେ ତାହାହିଁ କରିବେ।
8
ନିକଟେ ଥିଲେ ଅନାଦର — ଏହି ସଂସାର ବ୍ୟବହାର।
9
କର୍ମ କରିଲେ ଫଳ ପାଇବ — ପ୍ରାଣୀ ତା’ ଅଧର୍ମ ଭୁଲିବ।
୫. ପଦରଚନା ଓ ଭାଷା ଅଭ୍ୟାସ
ଦୁଇଟି ପଦ ମିଶି ଗଠିତ ଶବ୍ଦ
|
ଅଂଶ |
ଗଠିତ ରୂପ |
|
ମନୁଷ୍ୟ + ଜନ୍ମ |
ମନୁଷ୍ୟଜନ୍ମ |
|
ପର + ଉପକାର |
ପରୋପକାର |
|
ଗୁରୁ + ପଦ |
ଗୁରୁପଦ |
|
ପ୍ରାଣୀ + ମନ |
ପ୍ରାଣୀମନ |
|
ମହତ୍ + ଆଚରଣ |
ମହତାଚରଣ |
|
କର୍ମ + ଫଳ |
କର୍ମଫଳ |
ବାକ୍ୟରଚନା
|
ଶବ୍ଦ |
ବାକ୍ୟ |
|
ପରୋପକାର |
ପରୋପକାର ମଣିଷର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ। |
|
ବିନୟ |
ବିନୟ ମଣିଷର ଏକ ମହାନ ଗୁଣ। |
|
ସମାଦର |
ଆମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାଦର କରିବା ଉଚିତ। |
|
ଗୁରୁପଦ |
ଶିଷ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଗୁରୁପଦେ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଏ। |
|
ଅନାଦର |
ନିକଟଜନଙ୍କୁ ଅନାଦର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। |
|
କର୍ମଫଳ |
ମଣିଷ ନିଜ କର୍ମଫଳ ନିଶ୍ଚୟ ଭୋଗ କରେ। |
୬. ପାଠ ବହିର୍ଭୂତ ପ୍ରଶ୍ନ
(କ) “ଗୁରୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କର” — ଏହାର ଅର୍ଥ କ’ଣ?
ଏହାର ଅର୍ଥ କେବଳ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଶାରୀରିକ ଭାବେ ପ୍ରଣାମ କରିବା ନୁହେଁ।
ଗୁରୁଙ୍କ ଜ୍ଞାନ, ଉପଦେଶ ଓ ନୀତିକୁ ସମ୍ମାନ କରି ଜୀବନରେ ପାଳନ କରିବା ହେଉଛି ପ୍ରକୃତ
ନମସ୍କାର।
(ଖ) ଗୁରୁଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ବିନା କି ଜଣେ ଭଲ ଶିଷ୍ୟ ହୋଇପାରିବ?
ନିଜ ପ୍ରୟାସରେ ଜ୍ଞାନ ଅର୍ଜନ କରିହେବ; କିନ୍ତୁ ଗୁରୁଙ୍କ ପଥପ୍ରଦର୍ଶନ
ଛଡ଼ା ଶିକ୍ଷାର ସଠିକ୍ ଦିଗ ବୁଝିବା କଠିନ। ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟର ଭୁଲ ସୁଧାରନ୍ତି ଓ ଚରିତ୍ର ଗଢ଼ନ୍ତି।
ତେଣୁ ଭଲ ଶିଷ୍ୟ ହେବା ପାଇଁ ନିଜ ପ୍ରୟାସ ସହିତ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ଉପଦେଶ ଆବଶ୍ୟକ।
(ଗ) “ଉଭୟ ସଙ୍ଗେ ସମାଦର” — ଏହି ଆଦର୍ଶ ଆଜି ସମ୍ଭବ କି?
ହଁ, ଏହି ଆଦର୍ଶ ଆଜି ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ। ମଣିଷର ଧନ, ପଦ, ଜାତି କିମ୍ବା
ବୟସ ଦେଖି ନୁହେଁ, ତାହାର ମାନବିକତାକୁ ଦେଖି ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। ପରିବାର, ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ
ସମାଜରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ସମାନ ଓ ଭଲ ବ୍ୟବହାର କଲେ ଏହି ଆଦର୍ଶ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେବ।
୭. ଦଳଗତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ନମୁନା ଉତ୍ତର
ଯଦି ପୂର୍ବରୁ ଆମକୁ କ୍ଷତି କରିଥିବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ପରେ ନମ୍ର ଭାବରେ
ଆମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତି, ତେବେ ଆମେ ପୁରୁଣା ରାଗକୁ ଧରି ରଖିବୁ ନାହିଁ। ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କ କଥା ଶାନ୍ତ
ଭାବରେ ଶୁଣିବୁ, ତାଙ୍କ ଭୁଲ ସତ୍ୟରେ ସୁଧାରିଛନ୍ତି କି ନାହିଁ ବୁଝିବୁ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ
କ୍ଷମା କରିବୁ। କିନ୍ତୁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ସତର୍କ ରହି ଭଲ ବ୍ୟବହାର ସହିତ ଯଥାଯଥ ଦୂରତା ରଖିବୁ।
୮. ସାରକଥା
କବି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ଏହି ପାଠରେ ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମର ମହତ୍ତ୍ୱ ବୁଝାଇଛନ୍ତି।
ମଣିଷ ଜନ୍ମ ଦୁର୍ଲଭ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କେବଳ ନିଜ ପାଇଁ ବଞ୍ଚିଲେ ତାହାର ସାର୍ଥକତା ରହେ ନାହିଁ।
ପରୋପକାର, ଅହିଂସା, ବିନୟ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ, ଗୁରୁଭକ୍ତି, ମହତ୍ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଆଦର୍ଶ
ଅନୁସରଣ ଓ କର୍ମଫଳର ବିଶ୍ୱାସ—ଏହିଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ପାଠର ମୁଖ୍ୟ ଶିକ୍ଷା।
0 Comments